Dasma Shqiptare

    Diese Seite verwendet Cookies. Durch die Nutzung unserer Seite erklären Sie sich damit einverstanden, dass wir Cookies setzen. Weitere Informationen

    Përkthyes

    Radio Projekt 21

    Ndegjo me Internet Explorer

    Ndegjo me Firefox

    Forumsstruktur

    Team

    • Dasma Shqiptare

      [IMG:http://i34.tinypic.com/4qr035.jpg]

      Dasma Tipike Shqiptare
      Nder ceremonit me karakteristike te Shqiptarët është edhe ajo e dasmës. Dasma ne keto ane ka elemente dhe zakone . Karakteristike eshte se ne keto ane dasma behet me tupan e zurla.
      Si caktohet dasma ne keto ane?
      Zakonisht dasma caktohet disa muaj me pare qe ndryshe ne keto ane eshte e njohur si “Keputja e Penit” ose “Daja e Vades”. Caktimi i dasmes behet nga te dy palet. Pala e djalit shkon te ajo e nuses. . Shkon i zoti i shtepise i shoqeruar nga vellai, djali etj. Kur keta shkojne vajzat e Opojes zakonisht e kendojne kete keng apo ngjajshem keshtu:
      Oj Kumrije lidhe qenin se po vina me ta pre penin.

      [IMG:http://i38.tinypic.com/1szfcp.jpg]

      Menjeher pas keputjes se penit fillon pregaditja e dasmes e rendesi te posaqshme i kushtohet nga ana e djalit. Nusja ma nuk del mbyllet dhe pregadit qejzin. Kur nusja pregadit qejzin vajzat e kendojne keshtu:
      Fryni era madhe dhe na i shkuni theknat
      Ori Kumrije hanum po ti presin petkat.
      Fryni era madhe e na i shkuni grunet,
      Oj Kumrije hanum ki mi hanger krunet...
      [IMG:http://i35.tinypic.com/349dow3.jpg]
      Kur afrohet dasma atehere ngazhohet i tere farefisi i gjere i cili merr pjes ne pregaditjen e dasmes dhe gjerave ushqimore. Edhe keto gjera zakonisht behen duke bere shaka dhe duke kenduar. Vajzat ne kete rast japin lajmin e dasmes me keto kenge karakteristike:
      Qile Hasan aga deren e madhe,
      se po vine shoket me pi kafe,
      Zjarrmi kall e dera qel,
      Byjrum kafe me sheqer,
      Hajdni hajdni mire se vini,
      Te Hasan aga darsem kini,
      Krisi pushka ra te rrasa
      Hasan aga per hajr darsma.
      Zoti i dasmes e hap deren dy jave para marrjes se nuses. Farefisi dhe miqesia keto dite zakonisht i shfrytezojne perpërhajër dhe keshilla .
      Kater ose pese dite para dasmes caktohet udheheqesi i dasmes. Dasmat ne keto ane behen me shpenzime shume te medha. # dite para dasmes i zoti dasmes dergon GRISHTARET keshtu quhen djemt e ri qe i ftojne miqt ne dasem. Ata kur therrasin veprojne keshtu: „ Kini selom pi Hasanit te vini ne dasem diten e shtune“
      Dy dite para dasmes thirren bijat te cilat sjellin peshqeshe dhe dhurata per darsem. Ato priten keshtu:
      Na ra dilli vija vija
      Per Hasanin po mledhen bijat,
      Na ra dilli te dollapi
      Ori halla e modhe a po bahesh gati,
      Nje dite para dergimit te rrobave te nuses vajzat zene kulaqin e nuses e dhendrrit e brenda ati kulaqi fusin shkopinj e para ne menyre qe pastaj te pjeket ne hi. Gjate kesaj ngjarje kendohen edhe kenget:
      Gu e gu po bon gugaqi
      Sonte Hasonit po ja zome kulaqin,
      [IMG:http://i37.tinypic.com/2vrx2s7.jpg]
      Nje dite para fillimit te dasmes skatesisht diten e premte pala e dhendrrit ja dergon nuses rrobat me arka e valigje te ndryshme te shoqeruar nga disa burra ku patjeter ketu duhet te jete daja. Edhe nusja njesoj kthen keso peshqeshe per dhendrrin dhe familjen. Ne kete rast kur nisen pala e djalit vajzat kendojne:
      Na ka ra dilli i Shullanit
      Po ja qojna petkat Kumrije honmit,
      Oj kumrije fshihu pas dere
      Aga baba a mun erdhe,
      A mun erdhe a mun dole
      Dil e rrokja kalin per dore,
      Oj kumrije e holl si moni
      A te ra tamon mitoni,
      Oj Kumrije e holl si plepi
      A te ra taman jeleki,
      Vajza qe shkon nuse naten e fundit i mbledh shoqet e saj dhe ju shtron darke. Ketu ato ja vejne kanen prandaj kjo nate quhet si ”Kanagjegji”. Vajzat shoqet ja kujtojne te kaluaren nuses sa e sa here qajne dhe mallkojne fatin e tyre dhe te saj. Kurse vajzat e pales se dhendrrit gjate kesaj nate zakonisht kendojne kenge te tilla:
      Oj Kumrije oj qekmexhe
      A i mblodhe shoqet per kanagjegje,
      Oj Kumrije kur e vune konen
      A e harrove baben e nonen,
      Oj kumrije shko kalle llomen
      Edhe sonte me nonen,
      Edhe sonte je te baba
      Neser prama je te Hasan aga...
      [IMG:http://i37.tinypic.com/207as6t.jpg]
      Dasma fillon ne mengjesin e dites se shtune. Kete dite eshte zakon dhe tradite sillet flamuri kombetar ne dasem qe zakonisht e bart nje nga kusherinjet e afert.
      Diten e dyte mirret nusja e Dielle pra. Krushqit nisen pasi te hane dreke. Radhitja e tyre behet nga udheheqesi i dasmes qe eshte caktuar me heret. Deri para vitit 1981 ne krye te kolones printe hoxha por tash prin bajraktari me flamur kombetar. Nusja merret me veture tani perpara eshte marre me qerre, kije ose kuaj. Ne veturen e nuses jane personat e caktuar 3 gra pra halla, kunata dhe motra e dhendrrit dhe nje djal i vogel djali i kerrit.
      Kur hyne keto gra ne veture vajzat i kendojne keshtu origjinal:
      Kush po hyn ne serrem mrena
      Halla Xhyle xhi e jemja,
      Kush po hin mrena kerrit
      Motra Fahri hanmi i shehrit,
      udha mare zonjat e Shkupit
      shkoni shihni shpin e kopukut...

      Gjithë ç'jemi Shqipëtarë,
      Jemi një fis e një farë,
      Kemi të tërë një shpresë,
      Një gjak, një gjuhë, një Besë.

    • Hallall Njeri qysh e paske shkru qashtu qysh esht Respekt :)


      Po i qes edhe une do keng qe kendojn vajzat ne naten e kanagjegjit :!
      Ne Naten e Kanagjegjit Kur te kendojn Vajzat e tjera ajo qe shkon Nuse qan qan e i merr gryk ata pesona me te dashur qe i ka duke filluar prej familjes shoqet e deri te femia me i vogel qe esht aty , e qaj e qajjj uhhhhhhh Uhhhhh :( :!
      Ps: Vajzes i vihet nje shami dhe ne oren 00:00 ose edhe me heret ja nis e qan mirpo para se te filloj vajza me qajt caktohet nje Nuse e re Ose Nje Bij e shtepis qe esht e qendrueshme ajo se pari duhet te filloj te qaj me ze te lart me qëllim që t’a mësojë vajzën që do të bëhet nuse se si duhet të qajë ajo , pasi që t’i jetë vu shamia !




      Shuni Gra ee o Shuni Femii ee
      Do ta bajna mori pak qetsie
      Pak qetsi e oj duhet me majt e
      Per Me Ni Lulien tu kajt e


      Kaj lulie o ner hije te thanes
      Kush sta hek oj Mallin e Nanes
      Kaj Lulie oo Ner Hije te Molles
      Kush sta hek ojj Mallin e Motres

      Kajë, moj motër , kajë me mallë
      Çka po i len babës për mallë?
      Po ja la dhetë gishta kanë,
      Se takamin ja kam lanë !
      Ngjiti motër, ren me ren
      Sa herë t’i shohin– le t’ përmen!
      Kajë, moj motër, kajë me mallë
      Çka po i len nanës për mallë?
      Po ja la dhetë gishta kanë
      Ndihma e jeme e ka lanë !
      Ngjitja , oj motër, edhe ni pikë
      Le t’ kujtojnë qi je mahitë !
      Kajë , moj motër, kajë me mallë
      Çka po u len vllazënve për mallë?
      Po ja u la pesë gishta kanë
      Hyzmeti i jem i ka lanë !
      Ngjiti, motër, ren me ren
      Sa herë t’ i shohin, kan me t’përmenë!
      Kajë, oj motër , kajë me mallë
      Çka po u len motrav’ për mallë?
      Po ja u la pesë gishta kanë
      Loja e jeme i ka lanë !
      Ngjiti , motër, pa pritue
      Sa herë t’i shohin , kan me t’ kujtue!

      Ndersa qeto jan Kengt kur te shkojn me marr Nusen qe i knojn
      Kaj Lulie Mori Lot sa Gruni
      Qa te tha nana Mori Kur Te Perzuni
      Oj Lulie Ojj Pllumb i bardh oj oj
      A te tha nana Udha e Mbar oj oj
      Oj Lulie Qerpikun me rrema ooohhh
      Ka po te knojna po te rritet mendja oohhh


      Pss : Qika Mos Harroni kur te shkoni nuse duhet em dit me marr Temena :D
      MIA SAN MIA