Rinjohja e Vëllait me Vëllanë

    Diese Seite verwendet Cookies. Durch die Nutzung unserer Seite erklären Sie sich damit einverstanden, dass wir Cookies setzen. Weitere Informationen

    Përkthyes

    Radio Projekt 21

    Ndegjo me Internet Explorer

    Ndegjo me Firefox

    Forumsstruktur

    Team

    • Rinjohja e Vëllait me Vëllanë

      Rinjohja e Vëllait me Vëllanë

      Rinjohja e vëllait me vëllanë. Zakonisht, struktura tipike e subjektit të kësaj kënge legjendare, ndërtohet nga fati i dy vëllezërve, të ciiët ndahen që fëmijë, rriten në ambiente të tjera dhe rasti e sjell që, pas vitesh, të njihen nga shënja trupore apo diçka tjetër se janë vëllezër. Tematikë e njohur prej kohësh edhe në letërsinë artistike, si p.sh. te Plauti (Menehmët) ku vëllezërit janë binjakë, te Cajupi etj. Në folklor njihet kënga legjendare e Siran Tin Alias dhe e Arnaut Osmanit, e cila për nga forma, ambienti dhe fryma e përgjithshme kuptohet qartë se është integruar në Ciklin e Kreshnikeve. (Këngë popullore legjendare, Tiranë, 1955, f. 65). Siranin e pyesin agallarët përse nuk martohet. Ai u përgjigjet se ka rënë në dashuri me gruan e Amaut Osmanit dhe se do të shkojë t'ia rrëmbejë. Niset dhe në Fushat e Kralisë "tridhetë bashkë i kite pa :/in dalë çikat te gurra tue la". Nga biseda me to kupton se cila është nusja e Arnaut Osmanit dhe atëherë e rrëmben n'vithet gjogut djali po ma ven,/me ni rryp për vedin ma ka njeshë, e për bjeshkë rrugën e ka marrë, /tridhetë çikat brimën e fillojnë". Arnaut Osmani niset ta ndalojë grabitësin, por ai është larg. Atëhere merr një gjethe dhe shkruan me gjak mbi të : "Pa trimni njat nuse e ke marrë, /ka viejtë provë me mua me u ba"! Era e merr gjethen dhe ia çon Siranit. Ky i shkruan një letër dhe cakton ditën e dyluftimit. Të dy ndeshen rreptas: "Paskan nisë me mazdraka po priten!/Kryeça-kryeça atllarët i avritkan,/paskan nisë me shpata çi po priten,/deri batall shpatat i kanë ba./Atëherë trimat n'tokë çi kanë ra, /fyt ëm fyt trimat kenkan kapë(...)/Shum janë siellë, shum janë sukullua, gjaku sytë krejt ja kite mlua,/nusja rrite n'kam tuj shikjua:/Pash ni Zot, djelmoça, çi ju ka dhanë,/nalnju pak sytë çi me i la! "Trimat ndërpresin belegun dhe pyesin njeri-tjetrin se nga janë e ç'njerëz kanë në shtëpi dhe kështu mësojnë se janë vëllezër, mbetur jetimë, Sirani që kur ishte 5-vjeçar (mbasi babanë ua kishte vrarë Muji), ndërsa Arnaut Osmani ishte ende në bark të nënës e kështu nuk e kishte njohur të atin. Edhe e ama e kishte braktisur në sarajet e Krajlit dhe për vete qe larguar. Kështu njohin njëri-tjetrin dhe pasi kërkojnë për një kohë të gjatë, gjejnë edhe nënën e tyre.
      Një këngë e tillë legjendare është ambientuar edhe në kohën e Skënderbeut dhe dëshmon me këtë për vjetrinë e saj. E mbledhur nga De Rada (MH I f. 167) ajo është botuar te "Rapsodi..." dhe nis me vargjet: "Gajin buk si di vëllezër/Skanderbeku e Milo Shini". Befas dëgjohet një gjëmim. Skënderbeu nis Milo Shinin të shohë se ç'është: po të jenë turqit, ta thërrasë, po të jetë gjëmim nga qielli, të kthehet. Milo Shini shkon dhe vë re se vinin turqit. I vjen turp të kthehet dhe të thërrasë Skënderbenë dhe vendos të ndeshet me turqit ai vetë me trimat e tij. Në betejë e sipër, Milo Shini plagos njërin nga turqit. Kur e pyet se kush është, tjetri i pergjigjet: "-Jam i arbëresh u, Gjin Bardhela./-Gjin Bardhela, vëllau im,/mba tutje mos u t'vras,/se jam gjaku dejturith,/të gjakut te qenit turk."Në fund të betejës, ai e çon vëllane në shtëpi, te e ëma: "-agëzuashë, zonja mëmë, /Gjin Bardhelën, tët bir, /Gjin Bardhelën, tim vëlla,/ t'e solla. Ni mua uratën,/ uratën e tinë zoti,/ëm e të gjithë ëngjëjvet'. Në këngë nënkuptohet se si janë ndarë vëllezërit nga njeri-tjetri, me sa duket Gjin Bardhela ka qene rrëmbyer e rritur si jeniçer.