Shiizmi në shekullin IV/X

    Diese Seite verwendet Cookies. Durch die Nutzung unserer Seite erklären Sie sich damit einverstanden, dass wir Cookies setzen. Weitere Informationen

    Përkthyes

    Radio Projekt 21

    Ndegjo me Internet Explorer

    Ndegjo me Firefox

    Forumsstruktur

    Team

    • Shiizmi në shekullin IV/X

      Shiizmi në shekullin IV/X


      Në shekkulin IV/X përsëri mbisunduan disa kushte të cilat ndihmuan shumë përhapjen dhe forcimin e shiizmit. Në mesin e tyre ishte dobësia që u paraqit në qeverinë dhe adminstratën qendrore abaside dhe paraqitja e sunduesve bujidë. Bujidët, të cilët ishin shiitë, kishin ndikimin më të madh jo vetëm në provincat e Persisë, por edhe në kryeqytetin e halifatit në Bagdat, madje edhe mbi vetë halifin. Kjo fuqi e re e përpjesëtimit të dukshëm u bëri të mundshme shiitëve të ngriheshin në këmbë para kundërshtarëve të tyre të cilit kishin provuar më përpara t’i shtypnin duke u mbështetur mbi pushtetin e halifatit. Ajo po ashtu u ndihmoi shiitëve të përhapnin haptas pikëpamjet e tyre mbi religjionin.
      Siç është shënuar nga historianët, gjatë këtij shekulli pjesa më e madhe e gadishullit arab ishte shiite me përjashtim të disa qyteteve të mëdha. Madje edhe disa nga qytetet kryesore, si Hajdari, Umani dhe Sadahu ishin shiite. Në Basra, i cili kishte qenë gjithmonë qytet i sunitëve dhe shtyhej me Kufan e cila konsiderohej si qendër e shiitëve, u paraqit një grup i dukshëm shiitësh. Po ashtu në Tripoli, Nablus, Tiberias, Najshapur dhe Herat kishte shumë shiitë, kurse Ahvazi dhe bregdeti i Gjirit Persik, nga ana e Persisë, ishin po ashtu shiite.95
      Në fillim të këtij shekulli, Nasir Utrushi, pas shumë vjetësh të përhapjes së misionit fetar në Versinë veriore, fitoi pushtet në Tabaristan dhe themeloi mbretërinë e cila vazhdoi disa breza pas tij. Para Utrushit, Hasan ibën Zaid al-Alavi kishte sunduar gjatë shumë vjetësh në Tabaristan.96 Po ashtu në këtë periudhë fatimidët, të cilët ishin ismili, e pushtuan Egjiptin dhe organizuan një halifat i cili zgjati nja dy shekuj (296/908 deri më 567/1171).97 Kundërshtime dhe luftime shpesh ndodhnin në qytetet keryesore si në Bagdat, në Kajro dhe në Najshapur midis shiitëve dhe sunitëve, në disa prej të cilave shiitët do të fitonin epërsi dhe do të dilnin fitimtarë.

      95. al-Hadarat al-islamijah nga Adam Mezi, Kajro, 1366, vëll. I, f. 97.
      96. Muruxh al-dhahab, vëll. IV, f. 373; al-Milal va’l-nihal nga Shahristani, Kajro, 1368, vëll. I, f. 254.
      97. Abu;l-Fida, vëll. II, f. 63 dhe vëll. III, f. 50.