Bediuzzaman Said Nursi

    Diese Seite verwendet Cookies. Durch die Nutzung unserer Seite erklären Sie sich damit einverstanden, dass wir Cookies setzen. Weitere Informationen

    Përkthyes

    Radio Projekt 21

    Ndegjo me Internet Explorer

    Ndegjo me Firefox

    Forumsstruktur

    Team

    • Bediuzzaman Said Nursi

      Të nderuar lexues! Një hadith i Pejgamberit (a.s.v.s.,) thekson se: “All-llahu (xh.sh.) në çdo shekull do t’i dërgojë ummetit (popullit musliman) nga një muxheddit (ripërtëritës, reformator).” Për të përtëriturin e shekullit të parafundit, studiuesit e kësaj fushe unanimisht theksojnë se ka qenë dijetari i famshëm Mevlana Halidi Bagdadi, i cili njëkohësisht përputhet në disa pika me të përtëriturin e shekullit të fundit, Bediuzzaman Said Nursiun. Kështu që: Mevlana Halidi Bagdadi ka lindur me 1193 hixhri. Kurse Bediuzzamani ka lindur përkatësisht pas njëqind vjetësh më 1293 hixhri. Mevlana detyrën e tij të përtëritjes e ka filluar me 1224, ndërsa Bediuzzamani me 1324. Mevlana në moshën 20 vjeçare ka arritur që të dalë në krye të të gjithë dijetarëve të asaj kohe. Po kështu edhe Bediuzzamani ka qenë i tillë. Akoma në moshën 14 vjeçare ka marrë diplomën e teologjisë dhe ka filluar të diskutojë në çështjet më të thella.

      Lexues të nderuar! Ndoshta ju keni lexuar biografitë e jetës së shumë njerëzve të mëdhenj, por unë sigurisht besoj se përveç sahabeve të shekullit të lumtur, nuk do të mundni t’ia përngjani jetën e këshilltarit të këtij shekulli me jetën e askujt tjetër. Sepse njeriu kur lexon biografitë, legjendat dhe mendimet e atyre që e kanë hijeshuar historinë, e ndien veten në botëra të tjera. Me frymëzimin hyjnor, ndërgjegjen e tij e kapllon flaka e dashamirësisë. Historia na tregon se shumë njerëz të mëdhenj pranë tyre mbesin të vegjël.

      Sepse ne kur përmendim ata njerëz që kanë hijeshuar historinë, shpirti ynë lartësohet duke marrë rrugë në hapësirat e larta, duke na e rrethuar ndërgjegjen tonë ajri i erërave të këndshme, njëlloj sikur kalojmë nëpër kopshte të xhennetit të lumtur.

      Unë duke shkruar këtë parathënie, thellësisht ndiej këto të vërteta të përmendura. Lexuesve të nderuar me sinqeritet të thellë po ua paraqes jetën e një personaliteti, jeta e të cilit, për afër një shekull është pasqyruar nëpër ngjarje të mahnitshme. Ndërsa Bediuzzamani me njëqind e tridhjetë fragmente të përmbledhjes së Risale-i Nurit është ngadhnjimtar i zemrave të lexuesve të tij, e për këtë arsye këto vepra janë një fakt i gjallë dhe plot e përplot janë të mbushura me moral, sinqeritet dhe sakrificë.

      Thuhet se parathënia është një pëmbledhje e librit, por çfarë t’i them kësaj që çdo temë e Risale-i Nurit, është në gjerësinë e një libri. Ju me një habi të madhe, duke i lexuar librat e tij, do ta shihni vetë se Bediuzzamani që nga fëmijëria e deri në fund të moshës, ka përjetuar afër një shekull, ku vazhdimisht ështe përballuar me frymëzimet hyjnore.

      Ne duke e hulumtuar këtë personalitet të shquar hollësisht, na përkujton një varg të një poeti arab që thotë:“Fuqiploti nuk e ka të vështirë t’i përmbledhë edhe botërat tek një personalitet...”

      Çdo ditë po shtohen personat që i bashkohen idesë së tij duke u frymëzuar nga besimi i tij i paarritshëm. Kurse në Simpoziumin e VI që u mbajt në vitin 2002 një profesor theksoi se, sipas hulumtimeve në Turqi këto libra i lexojnë rreth dhjetë milionë vetë. Ja se çfarë shprese paraqet Bediuzzamani edhe në ditët e zeza kur muslimanët i sulmonin stuhitë e imoralitetit:“Shokë të dashur, netët tona i kaplloi errësira e tmerrshme, por mos harroni se netët e zeza, mëngjesin e kanë të afërt”.

      Të nderuar lexues, libri që keni në dorë, për të mos iu lodhur juve, kemi përpiluar nga shumë vepra pjesë të zgjedhura lidhur me jetën e Bediuzzaman Said Nursiut. Në origjinal jeta e tij është një vepër e përpiluar nga vetë autori, e cila është edhe pjesë edhe nga përmbledhja Risale-i Nur, që përmban rreth tetëqind faqe. Unë jam i bindur se pas leximit me kujdes të biografisë së tij, do të lexoni gjithashtu edhe veprat tij, të vlerësuara edhe nga vetë studiuesit e shquar të botës. Sepse edhe këtë duhet ta kemi të ditur se kur ta lexojmë çdo libër që na garanton dituri sociale, është e nevojshme të dimë se “kush, ku dhe për çfarë e ka shkruar, cila është pozita dhe vendi i tij në kohën kur e ka shkruar atë?”, në mënyrë që duke ditur psikologjinë e autorit të kuptojmë më mirë librat e shkruar. Pra kështu nëpërmjet këtij libri do të bëhej një drejtëpeshim në lidhje me librat Risale-i Nur (Mesazhet e dritës).

      Në këtë libër do të përballeni me ngjarje të jashtëzakonshme, si p. sh. me zotërimin e një diturie të rrallë me tre muaj studime, i cili do të çonte peshë dhe do t’i vinte në lëvizje dijetarët e famshëm të çdo shkence të asaj kohe, duke ia dhënë edhe titullin Bediuzzaman (mrekullia e kohës). Madhështia e tij bëhet e qartë veçanërisht nëpër simpoziumet e organizuar në 25 vende të ndryshme, në lidhje me figurën dhe veprat e tij. Siç do ta shihni edhe në libër në lidhje me jetën e tij, Bediuzzamani ka ngrënë shumë pak, me këtë ka vërtetuar edhe fjalën e Lamartinit, i cili ka thënë “dikush ha vetëm sa për të jetuar, dikush jeton për të ngrënë”. Pozita e dikujt del në shesh edhe më mirë atëherë kur e vlerësojnë edhe njerëz të shkencave të ndryshme, studiues dhe hulumtues ku së shumti mendimet e tyre i kanë kumtuar në simpoziumet e zhvilluara gjatë viteve.
      Ju përshëndes duke dëshiruar që të keni dobi nga ky libër. Prej nesh përpjekje, prej All-llahut sukses dhe udhëzim.
      Shqipëruesi
    • HYRJE
      Në fillim të shekullit XX, popujt muslimanë përjetuan disfata të mëdha. Përfaqësuesi i Islamit, Perandoria Osmane kishte kohë që ishte shkëputur nga shokët e garës. Muslimanët e ngratë e kaluan kohën vetëm duke e soditur gjendjen. Në një anë shtetet e Evropës përgatisnin projektin se si t’i coptonin vendet muslimane, nga ana tjetër plani përfshinte edhe se si të mund të zhduknin islamin, me një mjet që të mos ringjallet më kurrë. Qëllimi i Luftës së Parë Botërore, këtë e ka pasë në temën e parë, sepse akoma pa filluar lufta, ka qenë e copëtuar bashkësia e popujve muslimanë. Maroku dhe Algjeria kanë qenë të pushtuara nga ana e francezëve, Libia nga italianët, kurse Egjipti dhe Pakistani nga ana e anglezëve. Iraku dhe Siria artificialisht kanë qenë nën sundimin e Osmanëve.

      Kurse në të vërtetë ato kishin dalur që më parë nga dora e sundimit Osman. Borxhet e jashtme dhe marrëveshjet e mëparshme që ua kishin lidhur duart osmanllinjëve, kishte sjellë të bëhet e të dorëzohet menjëherë. Megjithë këto dobësi, për të mbrojtur kështjellën e fundit të islamit, trimat, nipërit e osmanllinjëve, duke paraqitur të gjitha vlerat, nuk rrëzuan hije ndaj sundimit të gjyshërve të pashoq, sundimi i të cilëve ka zgjatur më se 600 vjet. Por sundimi dhe gjykimi i All-llahut tregonte që mjerisht askujt nuk i mjaftonte sakrifica individuale në kohën kur është nevoja e zotërimit të çelësave të diturisë së shkencave të natyrës, e jo më t’i mjaftonte forca për të shpëtuar atdheun e dikujt. Por vetëm bota fizike nuk mund ta ngopë këtë njeri, të cilit i mbizotërojnë vlerat shpirtërore.

      Duke lexuar këtë libër edhe vetë do ta shihni se si Allahu (xh.sh.) përsëri me anë të një personi nga ky vend, u ka dhënë këtë pamje shpirtërore. Në këtë libër do të rrëfejmë prej jetës dhe shërbimit të Bediuzzamanit (titull që ka kuptimin “mrekullia e kohës”). Këtë titull ia kanë vënë dijetarët e kohës së vet. Ai ka përjetuar kohën e rrëzimit të popujve muslimanë. Ashtu si të gjithë trimat e osmanllinjëve edhe ai ka vrapuar nëpër frontet e luftërave. Çdo goditje që qëllonte muslimanët, ai i ndiente në gjoksin e vet.Ai vraponte nga njëri vend në tjetrin për të rënë shehid (dëshmor),në shtetin e halifes së fundit.Por atë e priste një detyrë tjetër.Luftërat për të ishin shkollë për të hulumtuar pikat e dobëta të muslimanëve.

      Si një ekspert brenda brengave, ka mundur të vendosë diagnozën dhe ilaçin e efektshëm, duke filluar me këto fjalë: “Armiku ynë është injoranca, vagabondësia dhe përçarja. Këto do t’i përballojmë me tre armë: me art, dituri dhe bashkim” dhe me një shpresë të madhe, ka dhënë sihariqe duke thënë: “Ja pra, të keni shpresë se në të gjitha reformat zëri më i lartë do të jetë zëri i islamit”. Bediuzzamani i frymëzuar, ka dhënë sihariq për të ardhmen e muslimanëve, duke thënë se ngadhënjimi do të jetë i Kur’anit. Tani në një kohë që popullit i është shuar shpresa dhe secili është rrëzuar para devijimit të tradhëtarëve të filozofisë materialiste, “ai duke mbartur mbi shpatulla barrën e muslimanëve edhe i vetëm ka personifikuar një popull të tërë”.

      Në momentin që lufta fizike ka humbur vlerën, ka filluar lufta shpirtërore, të cilën Bediuzzamani këtë luftë e ka quajtur “Lëvizje pozitive”. Me luftën e tij shpirtërore ka thënë se: “Të gjithë botës do t’ia tregoj Kur’anin, i cili është një dritë që askush nuk mund ta shuajë”. Në jetën e tij plot prodhimtari, afërsisht prej një shekulli, tregon se armiqt i ka luftuar shpirtërisht. Sot e gjithë bota brohoret për udhëheqësin e madh, duke thënë se po japin prodhim farërat e “Nurit„ që ka mbjellur ai. Tani së bashku do të dëgjojmë zërat e muslimanëve që na tingëllojnë në vesh nga të gjithë anët e rruzullit tokësor.

      Lufta shpirtërore e Bediuzzamanit

      Ashtu si mendimet po ashtu edhe jeta e Bediuzzamanit është një përgjigje e rëndësishme për botën e sotme moderne. Ai me një analizë të mprehtë ka mundur të bëjë suksese që ligjet e fesë islame, t’i hedhë nga teoria në praktikën që i përgjigjet nevojave të sotme. Njerëzit e qytetërimit të sotëm, siç kanë nevojë për mendimet e tij të rrjedhura nga Kur’ani, po ashtu kanë nevojë edhe të marrin mësim nga jeta e tij. Kush dëshiron të shohë një person që teorinë e jetës së vet ka mundur ta hedhë në praktikë, le të afrohemi më afër që të hulumtojmë këtë njeri të madh.
    • Dr. Aries duke tërhequr vëmendjet tona, të kohës së sotme moderne, thotë se për të shpëtuar nga problemet e pa zgjidhura të kohës, jo vetëm të lexoni librat e Bediuzzaman Said Nursiut, por duhet të hulumtoni edhe jetën e tij të përjetuar në vitet 1920-1930, si më e vështira nga ana sociologjike. Sepse në atë kohë është zbatuar një politikë e tillë që të gjithë rruzullin, e bëri si një popull apo shtet të vetëm. Said Nursiu ndaj kësaj lëvizjeje të së ardhmes, u dha përgjigje të pathyeshme me anë të frymëzimit të marrë nga Kur’ani Famëlartë. Kjo ishte përgjigje e principit të “Lëvizjes pozitive”. Pra kjo është një thirrje ndaj të gjithë njerëzve që janë me fe të ndryshme dhe të lakuar nga e drejta, nga dituria, logjika dhe bindja ndaj të vërtetave.Edhe mizorët më të mëdhenj kanë nevojë për drejtësinë dhe të vërtetën. Mos të harrojmë se mendja dhe zemra gjithmonë janë nga e drejta, po qe se e drejta mund të paraqitet pa interes, pa tradhti, e pranueshme dhe e mjaftueshme, pa sakrifikuar nga nderi, pa u trembur dhe pa e hidhëruar jetën, atëhere logjika secilin e detyron që ta pranojë atë.

      Si u bëhet ballë armiqve dhe cilat janë mendimet e Bediuzzamanit

      “Nursi hidhërimet e popullit musliman, i ka ndierë në thellësinë e zemrës. Pa e penguar vendi dhe koha, mesazhi i pakufishëm i Kur’anit e ka ftuar që përsëri të ngjallë dashamirësinë, paqen dhe bashkëjetesën mes muslimanëve. Nursiu me anë të frymëzimit kur’anor, ka zotëruar një besim të pashoq, e kështu problemet që ekzistonin i ka zgjidhur me sukses, sepse besimi i tij i ka dhënë një dituri të pastër e të pashembullt dhe një logjikë të paarritshme, që me logjikën e tij të mprehtë, ka mundur të dalë nga të gjitha sprovat si jo më mirë. Ai ka qenë kundër sistemit “İttihad ve terakki” (Bashkim dhe përparim=reformistët), kundër mendimeve sekulariste, si dhe kundër mendimeve bajate të okupatorëve, siç ishin orientalistët e asaj kohe. Nuk ka dyshim se ngjarjet negative ndaj muslimanëve në zemrën e Nursiut kanë hapur plagë të thella, prandaj për t’u rikthyer nderi i tyre dhe që të ringjallet vëllazërimi i muslimanëve, ai u përpoq shumë, që gjithashtu edhe mesazhi i botëkuptimit të islamit, t’i shndrisë muslimanët, bile jo vetëm muslimanët, por ajo dritë të përhapet edhe nëpër vendet e tjera, që më parë kanë qenë në errësirën e mosbesimit. Ne kuptuam nga Nursiu se ndikimi negativ më së shumti sjell sulmin e armiqve ndaj muslimanëve.Ai ndaj kundërshtarëve të muslimanëve nuk është dobësuar dhe shpresën nuk e ka humbur kurrë.

      Ai me bindje të plotë ka dhënë sihariqe me zë të lartë, duke thënë se: “Brenda revolucioneve dhe reformave të ardhshme, zëri më i lartë do të jetë zëri i Islamit dhe i Kur’anit”. Pra në të ardhmen me siguri njerëzimi përsëri do ta kuptojë mesazhin e Kur’anit dhe do ta përqafojë atë.Bediuzzaman Said Nursiu ka përdorur të gjitha llojet e xhihadit (fizikisht dhe shpirtërisht ndaj devijimit dhe kundërshtimit). Ai ashtu siç armiqve iu është përballur me armë, po ashtu edhe kundra veseve të mëkatshme, u ka kundërshtuar me shkrim e me fjalë dhe dyshimet e paraqitura nga mosbesimtarët dhe hipokritët ka ditur t’i shmangë. Ai ka thënë: “Arma përdoret vetëm ndaj armiqve të jashtëm, grindjet e brendshme i pëlqejnë dhe janë shanse të armiqve të fesë islame”. Sot armiqtë përballohen vetëm me shërbime shpirtërore,të cilat shndrisin mendjen e shpirtin dhe pastrojnë zemrat.Kjo përpjekje pozitive e Nursiut,pikësynimin e ka ndaj përmirësimit të rrëzimeve shpirtërore. Në këtë pikë, në vend të armëve do të flasë lapsi, dituria, logjika dhe sinqeriteti. Në ditët e sotme ka shumë dallim nga lufta e brendshme tek lufta e jashtme. Nursiu në mënyrën më të bukur, me këto fjalë na shndrit temën se si i bëhet ballë armiqve.

      Prof. Dr. Vehbe Zuhajl
    • Nursiu ka pasur suksese të tilla saqë brenda secilit njeri, do të gjendet një shqisë që t‘i bëhet mik atij. Ai ka risjellë të zotërojnë përsëri vlerat themelore të humbura. Me këto përpjekje dhe në saje të një shkencë të veçantë kur’anore të paarritshme, lexuesit e Nurit i ka shndërruar në një karvan frytdhënës të pashembullt.

      Imam Nursiu në Turqi ka zbuluar një shkencë shprehjeje të Kur’anit, ku deri tani ajo shkencë e besimit të njësimit të Zotit (xh.sh.) vetëm nëpër disa dijetarë ka qenë si transmetim, e në këtë mënyrë mendimi i dijetarëve ka qenë në këtë drejtim, se ky besim pranohet vetëm me mend. Kështu është zhveshur nga komentimi dhe logjika e lapsi paralizohet. Por Said Nursiu jo vetëm që ka zbuluar një shkencë të paarritshme, por në përjetimin e praktikës ka mundur të japë mësimin e duhur se këto janë gjëra jetësore.

      Këto vepra të besimit janë modele të nevojshme, meqë ato së pari i ka përjetuar vetë autori. Sigurisht që nga ky besim merr pjesë mendja, fillon të lëvizë zemra dhe shpirti... Me një shprehje tjetër arsimtarët për arsye se janë ndikuar nga epoka e filozofisë së thatë, në edukatën e jetës shoqërore nuk kanë mundur të bëjnë sukses. Në shekullin e fundit të zhveshur nga besimi ndaj All-llahut (xh.sh.), muslimanët nuk kanë mundur të shpëtojnë nga imoraliteti, e në këtë mënyrë nga moszbatimi i urdhërave të detyruara, kanë pasuar vagobondazhi dhe fatkeqësitë. Me pak fjalë Nursiu, sëmundjes së popujve muslimanë, me një ekspertizë të fortë ia ka vendosur diagnozën se nga rrjedh kjo sëmundje e rrezikshme dhe më pas plagët e muslimanëve i ka mjekuar me ilaçe të efektshme që burojnë nga Kur’ani Famëlartë. Në këtë mënyrë formoi një besim ndaj njësimit të All-llahut (xh.sh.) me sinqeritet, duke lëvizur në rrugë të drejtë, me sakrificë dhe plot moral, duke plotësuar një nevojë të rëndësishme me mjete të mira të jetesës.

      Në historinë e fesë islame shumë pak janë ato që jeta e tyre i ka shkuar për hirën e Zotit (xh.sh.) dhe në dobinë e njerëzimit. Njeriu duke lexuar jetën e njerëzve të mëdhenj, aftësitë e tij përsosen. Këto persona të përsosur janë mbi të gjithë, mbi bashkësitë, grupet apo vendi. Tani edhe vetë do të dëshmoni se mendimet dhe jeta e mësuesit Bediuzzaman, është në këtë radhë. Kush ka mundur të njohë ndonjë pjesë së jetës së tij duke mbetur i habitur thotë këto fjalë: Është e padyshimtë se i përtërituri Bediuzzaman është përmirësuesi i popullit dhe jeta e tij e pashembullt ka kaluar në shërbim të fesë islame. Kush e lexon me kujdes jetën e tij do të bindet se në këtë shekull plot me stuhi, vetëm atë do ta gjeni në këmbë të palëkundur fare. Ai është bërë një llambë ndriçuese, në atë kohë ku të gjitha anët i kishte mbuluar errësira, kur Turqinë kanë dashur ta shkëpusin nga feja, ku në të kaluarën ai popull shpërndau fenë islame në tre kontinente. Trimëria e tij është shfaqur aty kur mizorëve u është përgjigjur me fjalë të ashpra plot sinqeritet. Në këtë mënyrë është formuar ky rreth i dashamirësve të pashkëpuetshëm. Kjo gjendje e Bediuzzamanit na përkujton fjalët e dijetarëve të devotshëm, ato fjalë që për udhëzuesit e rrugës së drejtë kanë qenë një dritë, por për mizorët një zjarr.

      Dr. Ahmed Halid Shukru
    • Vetëm Risale-i Nur njerëzve mund t’i vendosë nëpër zemra dhe ndërgjegje, këshilla që mund të jenë ndikuese nëpër të gjitha nivelet e arsimit. Kështu që në këto kohëra, këto vepra individët e shoqërisë mund t’i bëjë nga një organ i dobishëm. Risale-i Nur njerëzit duke i bërë dëgjues të All-llahut, i sjellë të meritojnë xhennetin. Medresetë e së kaluarës i ka shndërruar në botëkuptimin e sotëm në një mënyrë të përsosur, duke i pajtuar me dituritë e shkencës, ku së bashku dhe pa i dalluar, ia ka paraqitur popullit dhe ka formuar një sistem arsimor të tillë ku me modele të ndryshme ka habitur edhe ekspertët e pedogogjisë dhe për studentët të cilët kërkonin një rrugëdalje në arsim. Ai arsimin shpirtëror e ka bashkuar me atë të shkencave. Nursiu drejtpërsëdrejti pasqyron modelin e shekullit të lumtur të “darul-erkamit” të personave të famshëm të “as’habi suffa”-s. Metoda e Risale-i Nurit mban një vlerë të veçantë për edukatën e rinisë me arsim kur’anor, mangësi kjo e cila është në shesh kudo. Risale-i Nur më shumë i jep rëndësi cilësisë sesa sasisë. Arsimimi themelor i Bediuzzamanit grumbullohet në një gjë të rëndësishme, ku individët i përballë me All-llahun (xh.sh.), duke i treguar rrugën e lumturisë së kësaj jete dhe të tjetrës, ua garanton bashkim-vëllazërimin mes muslimanëve dhe me dashamirësi i shtyn të përqafojnë njëri-tjetrin.

      Prof. Dr. Adem Tatlı

      I Përtërituri dhe përtëritjet
      Një nga shkaqet e dukshme që shkaktoi pushtimin e muslimanëve ishte largimi i dijes dhe i shkencës në duart e evropianëve. Këtë armë që e zotëroi mendimi perëndimor, më shumë se anën materiale, ka luftuar anën shpirtërore, duke u munduar kështu të zhdukin besimin. Në fillim të shekullit, stuhia që fryu nga Evropa, ishte rikthyer drejt muslimanëve. Si dëshmi e realitetit të këtyre farërave të egra, fatkeqësisht paraqitej materia dhe shkenca, kurse shumica e intelektualëve tonë në frutat e egra nuk parashikonin rezultate të tilla që mund të prodhojnë mosbesimin, ndërsa shumë dijetarë përballë kësaj stuhie mbeten të habitur dhe disa tjerë ikën në lumin e kësaj. Por Imam Nursiu gjithmonë mbeti në këmbë edhe në çështjen që deshtën ta heshtin atë. Ai “Bi-nefsi-silah„ (me armën e tyre) ia argumentoi gabimet me materien dhe me shkencat. Ai vetë pohon: “I kam luftuar materialistët dhe kam gjetur ujin jetësor në vendin ku janë ngulçitur materialistët, nga farërat kam arritur në realitetin e njoftimit të dritës së Zotit (xh.sh.)”
      Prof. Dr. Faruk Hammade
    • Imam Nursiu ka qenë ballë për ballë me të gjithë anët e përtëritjeve. Profesor Leaman duke i radhitur kushtet e përtëritjes në fe, e vlerëson Bediuzzamanin me këto fjalë: “Përtëritja e fesë përmban disa hapa. E para feja përballon alternativa të tilla që asnjë sistem s’mund ta përballojë, dëshmi kjo që e vërteton ekzistenca e fesë si udhërrëfyes shpirtëror i ndjekësve të saj. Një hap tjetër, është argumenti se akuzat e armiqve të fesë nuk kanë arritur kurrë t’i sjellin ndonjë mangësi asaj. Hapi i fundit është dëshmia e Bediuzzanit se feja është një tërësi që i përgjigjet nevojave të popullit në çdo aspekt. Nuk ka dyshim se mjeshtria e metodës së rigjallërimit të fesë, i përket vetëm Said Nursiut. Ai ka mundur të shpreh realitetin e mendjes duke i bashkangjitur ndjenjën e shqisave. Risale-i Nur me një ekuilibër të fortë brenda mundësive ka sqaruar anët e fesë. Islami diturinë e paarritshme të All-llahut (xh.sh.) e ka drejtëpeshuar në një formë të paparamendueshme. Është shumë e rëndësishme ta kuptosh realitetin e saj, sepse në qoftë se dikush të gjitha vlerat e fesë i paraqet me një stil të lartë që vetëm profesorët e kuptojnë, atëherë ajo zhvlerësohet, por nëse dikush akoma më lart shumicën e diturive të fesë i braktis, duke thënë se ato janë dituri hyjnore, atëherë çfarë bëjmë vetëm me atë pakicë. E përsosmja e veprës është ajo që principet e fesë i paraqet në një format të tillë, që kur e formulon në një formë të atillë, bind shumicën e njerëzve dhe vetëm në këtë mënyrë udhëzuese mund të kryhet detyra e duhur. Është e padyshimtë se Nursiu e ka bërë udhërrëfimin në formën më të bukur. Said Nursiu me Risale-i Nurin, iu është bërë muslimanëve një prijës i gjallë, duke e parashtruar islamin me një gojëtari të paarritshme dhe gjithashtu në një formë më të re, u ka dhënë muslimanëve shpirtin e duhur dhe për këtë arsye ai ka arritur tek parapëlqimi universal i udhërëfimit të traditshëm.

      Prof. Dr. Oliver Leaman

      ...Pas Luftës së Parë Botërore Turqia ka humbur identitetin e vet. Por në periudhën e gjatë të historisë shohim se All-llahu (xh.sh.) me ata që cakton Ai, e mbron mesazhin e ligjit të Vet. Ja pra kur të hulumtojmë historinë islame nuk do të mundim të gjejmë ndonjë moment që të mos t’i dalë kush para mizorit. Në asnjë periudhë të historisë islame, muslimanët nuk janë përballuar me rryma devijuese, por janë përballë vetëm me zullumqarë që donin t’ia ndalnin zërin atyre që thonin “vraponi nga e vërteta”. A është e mundur që All-llahu i Madhëruar të mos paraqesë një trim gjenial? Gjendja e fesë islame ka vazhduar gjithmonë në këtë mënyrë. Ja pra islami ashtu siç është vendosur në themelet e patundshme të besimit dhe mbi të vërtetat e përjetshme, po ashtu ai është i ngarkuar plot jetë dhe energji. Aktivitetet e tij i përngjajnë një pusi që kurrë nuk shterret apo një miniere që nuk soset asnjëherë. Ai jo vetëm për një kohë, por ai për secilën kohë është i pëlqyeshëm. Në çdo periudhë kohore të njerëzimit, kanë ardhur njerëz të tillë që mbanin cilësi të posaçme për të plotësuar nevojat e popullit. Tani njëri nga këto është Bedıuzzaman Said Nursiu, i cili ka lindur në gjysmën e dytë të shekullit XIX në Turqinë Lindore. Ky person i posaçëm ka përjetuar momentet e tensionuara, kur Turqia ka kaluar nga një gjendje në një tjetër. Në këtë kohë çfarë duhet të bëjë ky person? Said Nursiu me të gjithë fuqinë e tij është përpjekur për të rikthyer vlerat e humbura, të ringjallet shpirti i fesë, besimi mbi Pejgamberin Muhammed (a.s.) si i dërguari i All-llahut, që ka ardhur për të shpëtuar njerëzimin dhe përsëri të vendoset besimi në drejtësinë e pastër të fesë islame, drejtësi që i përket të gjitha kohërave. Me këtë qëllim u përpoq t’u arrijë individëve dhe grupeve me anë të zemrës, shpirtit dhe me anë të zjarrit që i digjej përbrenda për t’i shërbyer fesë dhe kështu mori në dorë shkrimin e risaleve. Ai me metodën e tij i përngjan shumë imam Ahmed bin Abdull-llahut. Edhe ai pëlqente këtë metodë ndikuese dhe me këtë ka bërë sukses të madh, e ka shndërruar rrymën e historisë dhe të gjithë popullin e tij e ka penguar nga devijimi, për të mos shkuar në rrëzimin e hidhur, duke e çuar atdheun e vet drejt në atë anë ku zbatohen urdhërat e drejtësisë së All-llahut (xh.sh.) të dërguara me anën e profetit Muhammed (a.s.v.s).

      Ebu’l Hasan En-Nedvi

      Risale-i Nur ka mundur të formojë një dialog mes Kur’anit, gjithësisë dhe njerëzve bashkëkohor. Pra me këto cilësi Risale-i Nur është një shembull i veçantë.
      “Risale-i Nur është e vetmja vepër e fesë islame që e paraqet gjithësinë dhe Kur’anin me atë koment dhe drejtim që ka qenë qëllimi i pejgamberit të All-llahut duke ia gjetur çaren e mjekimit, sëmundjeve të rrezikshme që sulmojnë të modernizuarit. Për këtë arsye jam i bindur se Bediuzzamani e ka merituar titullin e muxheddidit (përtëritësit) të shekullit të fundit, ardhjen e të cilëve e ka paralajmëruar vetë profeti Muhammed (a.s.v,s).

      Dr. Colin Turner

      Metoda e udhëzimit dhe e kumtimit të Risale-Nurit
      Në botën moderne muslimani për jetën e vet të përditshme ka nevojë për një hartë udhëzuese dhe në këtë kohë këtë mangësi e ka plotësuar pikërisht në kohën e duhur Said Nursiu.

      Prof. Dr. Sherif Mardin
    • Anët e tërë jetës së Bediuzzamanit, janë ndryshe edhe nga udhëheqësi i tij shpirtëror Gazaliu, muxheddid (përtëritës) i shekullit të vet, i cili ka qëndruar në temat e zbatimeve të adhurimit, pra si falet namazi, si prishet agjërimi, etj.. Nursiu ka qëndruar më shumë mbi temën e rëndësishme të njoftimit të muslimanëve për fenë e tyre. Në strategji Nursiu dhe Gazaliu bashkohen, p.sh. Ashrati Sulejmani thotë: “Në recetat shpirtërore Nursiu ka pasuar gjurmët e Gazaliut. Sepse për t’u motivuar në një formë më të bukur dhe për të arritur përqëndrimin kanë pëlqyer vetminë. Të dy për të përgatitur recetën e mosfanatizmit e cila është një nevojë shoqërore, si prijës dhe udhërrëfyes kanë pëlqyer Kur’anin Famëlartë. Të dy kanë ndjekur udhërrëfimin e tij, duke tejkaluar çdo kohë e vend dhe ia kanë arritur të mbartin mësimet e Kur’anit me anë të këshillave dhe librave të tyre, sipas nevojave të popullit, me aktivitete të gjalla duke ia pasqyruar shekujve të vet. Pedagogjia e tyre fetare ka qenë larg miteve.”

      Bediuzzamani në librat e tij i ka dhënë një rëndësi të veçantë qenies njerëzore. Vlerat e veprimeve të Nursiut që konsiderohen riedukim i njeriut, do të dalin në shesh më mirë në të ardhmen. Dr. Amnuh për këtë anë të Bediuzzamanit thotë: “Me këto vepra Bediuzzamani duke marrë në dorë çështjet e njeriut, angazhimin më të madh e bën mbi vetë njeriun, mbi shoqërinë dhe historinë. Said Nursiu në këtë temë me frymëzimin e Kur’anit duke e hijeshuar njeriun, atij ia vesh rrobën e duhur duke u përpjekur ta edukojë njeriun, ku operimin e fillon nga individët deri tek shoqëria, duke ia sqaruar me shembuj historikë. Duke bërë lëvizje në një metodë shumë të qartë atij i ka dhënë të drejtën që i takon. Edhe po qe se hulumtoni do të ishte e kotë, se nuk do të ishte e mundur të gjendet një metodë më e bukur, ku në të njëjtën kohë ka vrapuar pas qëllimit për të arritur tek Kur’ani, që të zgjidhi problemet shoqërore. Mendimi i tij nuk është vetëm të formojë një mjet, por brenda mundësive ta zbatojë atë, ashtu siç bëjnë ekspertët e perëndimit për të arritur në ligjet e përgjithshme. Qëllimi i tij është të ndërtojë njeriun dhe kuptimi i Kur’anit të vendoset deri në thellësinë e qelizave, sepse ky njeri vazhdimisht është duke u rinovuar dhe vetëm në këtë mënyrë me shpresë mund të caktojë qëllimin, që të mbledhë frutet nëpër jetën e vet.”

      Pikësynimi i tregimeve të mësuesit Bediuzzaman është njeriu dhe aty del në shesh se ka qenë aq popullor, saqë kur hulumton historinë pak mundet të rastiset një i tillë. Ai edhe me njeriun më të thjeshtë ka mundur të bisedojë që të përparojë bashkë dhe ta ngrejë në lartësinë e diturisë së shkencave. Në radhën e nxënësve të tij kanë qenë njerëz të gradave nga më të ndryshmet, që nga profesorët dhe deri tek barinjtë, diçka kjo interesante. Muhammed ed-Degamin ka thënë: “Po qe se hulumtojmë librat që kanë si temë mrekullitë e Kur’anit, shohim se ato mund t’i kuptojnë vetëm dijetarët e lartë, sepse kur i kanë shkruar nuk kanë marrë parasysh të tjerët. Por në pikëpamjen e mrekullive të Kur’anit, Bediuzzamani përulet në atë mënyrë që t’i kuptojnë edhe njerëzit e thjeshtë, për shkakun se edhe ata kanë nevojë t’i dinë këto mrekulli. Vallë çfarë është sekreti i kësaj përuljeje? Është e padyshimtë se kjo mund të bëhet një shembull për ata që janë në gjendjen e nevojës së udhërrëfimit, sepse ai është munduar ta lartësojë shtresën e thjeshtë, në atë mënyrë që shumë njerëz ta kenë të mundur që ta kuptojnë Kur’anin. Alegorisht kuptohet se Kur’ani është libri ynë që duhet ta studiojmë. Nursiu njerëzve mundohet t’ia garantojë lumturinë e të dy jetëve. Fjalët e tij janë një ftesë e hapur për ta paraqitur Kur’anin përsëri në jetë, për të përmirësuar besimin, kulturën dhe qytetërimin e muslimanëve.”

      Vlera më e madhe e udhërrëfimit të Imam Bediuzzamanit është padyshim në grumbullimin e aftësive që ka mundur të vendosë në përtëritjen e Kur’anit. Përndryshe më parë shumë dijetarë në librat e tyre kanë punuar mbi këtë temë, por për shkak të sekretit të përtëritjes, Risale-i Nur ka përfituar një sukses të jashtëzakonshëm. Dr. Beki këto sekrete i shënon me këto fjalë:“Bediuzzamanit nuk i ka mjaftuar literatura ekzistuese. Kur’ani atij ia ka zbuluar një rrugë të re, rrugë e cila ka qenë e preferuar për kohën tonë. Ai është një prijës i posaçëm që i ka hapur dëshirat e zemrës dhe në këtë mënyrë mesazhet e Kur’anit i ka paraqitur sipas kuptimeve të shekullit. Bediuzzamani ka parë se sëmundja më e madhe e kësaj kohe është sëmundja e rrezikshme që vjen nga filozofia materialiste dhe në këtë mënyrë në fushën e udhërrëfimit ka ditur t’i ligjërojë mendjes, zemrës dhe ndërgjegjes me një prespektivë të Kur’anit, për të plotësuar nevojat e natyrshme të tyre, duke i bindur me argumente dhe me një metodë të dukshme e të logjikshme, që i kanë vlejtur si shkopi i Hz. Musait, që me një të goditur buronte ujë jete. Në këtë mënyrë dëshirën për të mësuar të vërtetat, e cila ekziston që me krijimin e njeriut, e ka ringjallur me fjalë të ëmbla, “kauli lejjin” siç thotë Kur’ani dhe lexuesve të Risale-i Nurit i ka garantuar shije të paarritshme dhe të pakrahasueshme.
    • Edhe njëri nga tregimet e vlefshme të Bediuzzamanit është tërheqja e pëlhurës mes Kur’anit dhe ndërgjegjës së njerëzve. Sepse Kur’ani drejtpërsëdrejti është duke u drejtuar shpirtrave dhe ndërgjegjeve.
      Kur trashet kjo pëlhurë aq më tepër dobësohet ndikimi. Mes Kur’anit dhe popullit pëlhurat e trasha kanë shkaktuar tek muslimanët uljen e dijes islame afër zeros. Këtë sekret të zbuluar nga Bediuzzamani,në çdo pikë të veprave të tij,është një pasqyrë për të mbartur njeriun tek Kur’ani. Profesor Dilek ka thënë: “Pikësynimi i rëndësishëm i Risale-i Nurit tek njeriu është ndërtimi dhe përmirësimi i brendshëm, duke u përpjekur ta qendisë atë në thellësinë e rrënjëve jetësore, duke ndikuar shpirtin ia furnizon dhe ia hap orientimin e mendimit, duke ia garantuar bashkëpunimin e mendjes dhe të zemrës. Po qe se pyesni se çfarë ndikon ajo, ajo është një përgatitje për të arritur shndërrime të mëdha dhe të përsosura. Pra qëllimi i Risale-i Nurit është që në thellësinë e zemrës të garantojë hirën e Zotit (xh.sh.), sinqeritetin, mbështetjen tek ai, pastërtinë e veseve dhe shqisat e padukshme. Risalei-Nuri është tamam një pasqyrë e Kur’anit. Ja pra pikëpamjet e njerëzve kur kthehen drejtpërsëdrejti nga Kur’ani, duke u treguar detyrat Kur’anore, shpirtrat binden më lehtë dhe u shtohet zelli për t’u përballuar me të drejtën, në këtë mënyrë pastërtia dhe forca tërheqëse e Kur’anit e vë në lëvizje ndërgjegjen. Me anë të besimit këshillat e drejta nuk i dëgjojnë veset epshore, në këtë drejtim Kur’ani me tërë gjykimet e tij mbi veset e papëlqyera, mund të sundojë me dobinë e tij. Shërbimi i Risale-i Nurit mban forcën e aktivitetit dhe është një aksion i vazhdueshëm. Burimi i kësaj është besimi. Kështu në atë gradë që lulëzon besimi tek indivitët, po aq lulëzon edhe aksioni.”

      Problemi më i madh i këtij shekulli është edukimi i individëve, sepse po përjetohet një kohë që po sundon modernizmi dhe duke vrapuar pas tij, muslimanët kanë humbur identitetin e vet. Të gjithë njerëzit zgjidhjet e problemeve të veta mund t’i gjejnë vetëm tek veprat e Bediuzzamanit.E dini se bashkësia muslimane është përballur me një problem më të madh, ajo është humbja e personalitetit në bazën e besimit, moralit dhe të kulturës. Shkaku i djegies së fitilit të minës së rrëzimit të muslimanëve, është zhdukja e personalitetit musliman. Tani për këtë arsye Bediuzzamani tërë fuqinë e tij e ka shpenzuar në shkrimin e Risale-i Nurit dhe në këtë mënyrë i ka nxitur edhe nxënësit e vet. Sepse Risale-i Nur është një nga udhëzuesit më të mirë të muslimanëve për të çuar tek e vërteta dhe për të lulëzuar dinamizmin e individëve. Ja pra edhe ju e dini se forca e besimit është shkak që muslimanët kanë qenë mësuesit e të gjithë botës, megjithëse janë përballuar me rreziqe dhe fatkeqësi të tmerrshme, përsëri nuk janë tërhequr fare nga idetë e veta. Për këtë arsye edhe Bediuzzamani në një formë të shkëlqyeshme ka argumentuar të vërtetat e besimit sipas inteligjencës së këtij shekulli. Said Nursiu ka vizatuar programin e tij duke shpjeguar besimin tek All-llahu (xh.sh.), melekët, librat qiellorë, ringjalljen dhe jetën e ahiretit, pejgamberët dhe në profetësinë e Hz. Muhammedit (a.s.v.s.). Shpresojmë që në një kohë shumë të afërt, bashkësia islame do ta pranojë atë, sepse për jetën shoqërore feja islame është në vlerën e diamantit dhe kur realizohet atëherë do ta pranojë nevojën për ta zotëruar atë. Ashtu siç ka thënë edhe Bediuzzamani, në këtë botë detyra më e madhe është ta shpëtosh besimin dhe të përpiqesh t’ia forcosh atë edhe të tjerëve.

      Përgjigjen e pyetjes se cila është arsyeja që Bediuzzamani i ka kushtuar kaq rëndësi kësaj çështjeje, mund ta gjeni atëherë kur të hulumtoni jetën e Hz. Muhammedit (a.s.v.s.,) dhe kur ta hetoni se si është përhapur kjo fe nëpër botë. Themeli i jetës së Pejgamberit (a.s.v.s,), mbështetet tek besimi dhe të gjitha veprat e tij grumbullohen në themelet e besimit. Ardhja e fesë islame ka filluar duke ftuar njerëzit në besim dhe në këtë mënyrë ajo është përhapur nëpër të gjithë botën. Njëlloj edhe mësuesi Bediuzzaman e ka kuptuar gjendjen e vështirë të shekullit tonë, që besimi është dobësuar shumë dhe për këtë arsye Nursiu tërë kohën e ka kaluar duke i dhënë rëndësi besimit dhe argumenteve të besimit, sepse besimi është një dylbi që njeriut ia tregon anën e bukur të të vërtetave dhe njëkohësisht është edhe një dritare që ia tregon njeriut botërat jetësore.

      Prof. Dr. Ahmed Abdurrahim Es-Sajih
    • Vepra e Bediuzzamanit për këtë është një përgjigje si jo më mirë. Ata që i kanë lexuar mendimet e Bediuzzamanit mbi besimin në teuhid (njësimin e Zotit (xh.sh.) si Një dhe i Vetëm), do të shohin se këto të vërteta duke ia bindur zemrës dhe mendjes, ai ka ndërtuar njeriun e ri. Në hijen e tregimeve nga “Fjala e parë” deri tek e “tridhjetë e treta”, në veprat e Bediuzzamanit njeriu, universin dhe veten do ta ndjejë krejtësisht në qendër të gjithësisë. Atëherë do ta kuptoni më mirë se Kur´ani është një mesazh për të. Ja pra me tregimet e Bediuzzamanit, njeriu do t’i kuptojë më mirë dy librat e All-llahut (Kur’anin që e lexojmë dhe gjithësinë që e sodisim).

      Tani për këtë arsye në Përmbledhjen e Risale-i Nurit vazhdimisht kur hulumtohet e vërteta e krijimit dhe e Krijuesit, atëherë kuptohet se aq sa vlen drita për syrin, po aq vlejnë edhe këto vepra për mendjen. Risale-i Nur është një argument i Kur’anit. Ato nuk janë si librat e tjerë që janë prodhim i dijeve të shkrimtarit apo rezultat i diturive dhe shkencave të ndryshme. Ai nuk ka buruar prej diku tjetër përveç se nga Kur’ani. Ai nuk ka mësues tjetër përveç Kur’anit dhe nuk është nxënës i askujt përveç se i Kur’anit. Risale-i Nur ka dalur në shesh drejtpërsëdrejti nga frymëzimi i Kur’anit, duke zbritur nga qielli i tij dhe i yjeve të ajeteve të Kur’anit.

      Risale-i Nur duke vërtetuar njësimin e Zotit (xh.sh.) gjithnjë ka përdorur metodën e Kur’anit. Risale-i Nur ka për qëllim që: Në zemrat e njerëzve të vendosë të vërtetat e larta, që janë brenda Kur’anit, për të bindur zemrën, për t’i pranuar me kënaqësi urdhërat e Kur’anit dhe për t’iu nënshtruar Krijuesit të gjithësisë dhe shumë qëllime të tilla si këto. Librat “Fjalët”, “Rrezet”, “Letrat” dhe “Shenjat e mrekullive”, të cilat japin një kulturë besimi të gjerë të mbështetur mbi teuhid (njësimin e Zotit), i kthejnë mendimet dhe karakterin e njeriut drejt një revolucioni mendimi. Këto libra njeriun e shtyjnë drejt rrugës së mesme, e pengojnë nga veset e këqija dhe u jep atyre përgjigjen e duhur. Ja pra nga këto vepra secili është një “Nur” (dritë), që forcën e ka marrë nga revelatat hyjnore.

      Doc. Dr. Sami Arifi Hixhazi
    • Metoda e Risale-i Nurit
      Me mjeshtrinë e vet të veçantë Risale-i Nur ka kthyer shumë njerëz nga vetja, duke magjepsur mendjet dhe zemrat e lexuesve, i ka shtyrë ata të fillojnë një jetë tjetër.Unë kur arrita që ta njoh mirë Bediuzzamanin, mendova që ta krahasoj me dijetarët e kaluar dhe me të sotmit për t’i gjetur një shok, por më në fund vendosa se nuk është e mundur që çdo njeri t’i përngjajë atij. Bediuzzamani dijetarët e mëparshëm nuk ia ka kaluar vetëm me cilësitë e bukura, devotshmërinë dhe diturinë. Bediuzzamani gjithë jetën e tij e ka kaluar me dituri dhe ai i vetëm ka qenë si një popull. Ai ka kapur tërësinë e kulturës islame. Ai pa e mohuar trashëgimërinë e kaluar, ka përqafuar modernizimin e jetës së re, për të paraqitur një rrugë reale duke zgjedhur dobitë e së kaluarës e të ardhmes, ato i ka përmbledhë tek vetja. Një nga dituritë që ka zotëruar Bediuzzamani, është se ka njohur shumë mirë trashëgimërinë e gjuhës arabe (sarf, nahiv dhe belagat, gramatika dhe gojëtaria e gjuhës arabe). Bashkë me këto ka njohur shumë mirë edhe fjalorët e kësaj gjuhe, letërsinë, prozën dhe vjershën. Në metodën e Bediuzzamanit besimi s’është kufizuar me mendje, njëkohësisht atë e ka vendosur edhe në shqisat e trupit, ku urdhërat e besimit ia detyron t’i zbatojë edhe me vepër. Pra metoda e tij e besimit pasi që rrjedh në zemër aktiviteti i tij shfaqet edhe në vepër.

      Prof. Dr. Amed Abdurrahim Es-Sajih

      Duke lexuar Risale-i Nurin nuk të ikën nga sytë estetika e shprehjes. Said Nursiu me shprehjet e tij për të lëvizur ndërgjegjen, e tregon bukurinë e pashoqe të Kur’anit, pastaj kërcen tek bukuria e Resulullahut (a.s.v.s). Në fillim për ta treguar më mirë Bediuzzamanin, mendova që të zgjedh shprehjet dhe fjalitë e këtij kopshti të bukur, por pashë se është e pamundur. Për arsye se në tërësinë e bukurive të shkrimeve nuk munda të parapëlqej ndonjë prej tyre, ose do të merresha me të gjithë veprën, ose do ta braktisja tërësisht atë. Në librin “Fjalët”, Bediuzzamani më doli përpara me një besim sa horizonti i paarritshëm. Shprehjet e Nursiut duke filluar nga botërat reale tek qiejt dhe më tej, zgjateshin deri tek jeta e ahiretit. Nga lëvizja e atomeve arrinte deri tek sistemet e yjeve. Fillon nga ligjet, por të bind se diçka ekziston edhe jashta ligjit. Prej mendjes kalon tek ndërgjegjja. Prej krijesave të pashpirt tek ato me shpirt, prej bimëve tek kafshët, prej kafshëve tek njerëzit, tek lumenjtë, kodrat, përmbledhtazi, shpjegon për Librin e Gjithësisë. Këtë shëtitje e shoqëron me gjykimin e ajeteve kur’anore. Në këtë shekull materialist Said Nursiu na çon të sodisim bukuritë e gjithësisë, prej aty tek bukuritë e Kur’anit të pashuar, prej aty tek bukuritë e Pejgamberit (a.s.v.s).

      Prof. Dr. Abdurrezzak Abdurrahman Es-Sadi
    • Bediuzzamani ka ardhur tamam në kohën e duhur. Fjala e All-llahut na tregohet me fjalë të freskëta, duke marrë parasysh gjendjen e shekullit tonë. Ai na parashtron para syve tanë, gjithësinë, rruzullin tonë, botërat ekzistuese, njeriun, e deri tek lëvizjet e atomeve. Në veprat e Bediuzzamanit, rrjedhja e fjalëve i përngjan metodës së poezisë. Nursiu ka vajtuar jo për të afërmit e tij të vdekur, por për rininë muslimane që presin ndihmë. Ai u ka zgjatur dorën e mëshirës duke paraqitur mijëra argumente për ekzistencën e Krijuesit dhe të Ringjalljes. Vepra e tij është rruga e Kur’anit dhe e Pejgamberit (a.s.v.s.). Bediuzamani me një formë më të bukur ka kuptuar bukuritë e gjithësisë dhe ka vendosur urë mes nesh e universit dhe duke shkuar akoma më tej hulumton sekretin e gjithësisë, duke zbuluar të vërtetat e të fshehtave.

      Pastaj mendimet e veta duke i hapur në vende më të largëta, më gjerë dhe më thellë, fluturon tek botërat e melekëve, duke vazhduar nga bota e atomeve shkon deri në thellësitë e paskajshme. Kështu gjithësia bëhet panair që tregon artet e Zotit (xh.sh.) e më në fund edhe neve na tregon se të gjitha këto bukuri të gjithësisë grumbullohen tek qendra e tyre, pra njeriu. Ai zemrës dhe shpirtit i hap dritaret e bukurive të gjithësisë për t’u rikthyer tek shpirti i njeriut...

      Prof. Dr. Imaduddin Halil


      Risale-i Nur dhe shkenca

      Bediuzzamani ashtu si në shumë probleme të tjera, ka formuar drejtpërsëdrejti kontakt mes besimit dhe shkencës me një përtëritje përrallore. Në veprat e Risale-i Nurit besimi me shkencën nuk është se pajtohen me vështirësi apo me shndërrime, përkundrazi me të vërteta të dukshme apo me zbulime, në këto vepra pikëpamja e njeriut është tërhequr për të krahasuar ligjet e njerëzve dhe të Kur’anit, jo në mënyrë artificiale por me dituri shkencore.

      Jeta e Bediuzzamanit tërësisht ka kaluar duke qenë i zgjuar, se ky shekull është shekulli i diturisë dhe i shkencave, në këtë mënyrë siç u ka dhënë rëndësi edukatës dhe arsimit shpirtëror ashtu edhe për të mos mbetur nën armiqtë materialistë, është e nevojshme që të përparojmë dhe ta zbatojmë atë dituri. Sepse ai më shumë është përpjekur që të kurojë dijet e abuzuara që mundohen të ndajnë dituritë shpirtërore me ato të shkencës, ku në këtë mënyrë dituritë e fizikës dhe të matematikës t’i vendosë në vendet që i takon. Sepse "Islami është babai, prijësi dhe më i moshuari i të gjitha shkencave". Ta dini mirë se Risale-i Nur shkencën duke e forcuar me ajetet e Kur’anit e ka paraqitur atë si nevojë të domosdoshme të secilit shekull. Said Nursiu i ka vënë si detyrë vetvetes, që duke përparuar në diturinë e shkencave do të kuptohen më mirë të vërtetat e Kur’anit. Pra ai duke argumentuar mrekullitë e Kur’anit është munduar që ta kuptojë vetë dhe ka bërë që t’i kuptojnë edhe të tjerët këto të vërteta.

      Bediuzzamani akoma në fillim të shekullit XX, në 1911, në xhaminë e Emevive të Damaskut, ka ligjëruar këtë hutbe: “...si përfundim, ne muslimanët që jemi nxënësit e Kur’anit, veprojmë me argumente dhe të vërtetat e besimit i pranojmë duke u bindur me mend, logjikë dhe zemër. Ne nuk sillemi si anëtarët e feve tjera që për të imituar priftërinjtë braktisin argumentet. Për këtë arsye në të ardhmen ku do të sundojë mendja, dituria dhe shkenca, patjetër gjykimin në dorë do ta ketë Kur’ani, sepse Kur’ani na urdhëron për të vepruar duke u mbështetur në argumentet e logjikës”.
    • Të gjitha gjykimet e tij janë të logjikshme dhe këto ai i vendosi mbi tri baza të pandara, njeriu, universi dhe Kur’ani.
      “Bediuzzamani njoftimin e All-llahut (xh.sh.) e ka formuar në këtë mënyrë:
      1- Ndërmjet diturive universale të natyrës si astronomi, biologji dhe gjeologji.
      2- Materialisht dhe shpirtërisht hulumtimi tërësisht i krijimit të njeriut.
      3- Teologji: “Njoftimi i Zotit (xh.sh.) dhe çfarë ndikimi ka Ai në të gjitha krijesat e tij”.
      “E Ai (Zoti) ia mësoi Ademit të gjitha emrat e sendeve” (Bekare, 31)

      Bediuzzamani në komentin e këtij ajeti thotë: “Në këtë ajet të çuditshëm, me titullin “talim-i Esma”, (mësuarja e emrave) me anë të aftësive të njeriut, në këtë mënyrë ka mundur t’i përmbledhë tek vetja të gjithë përsosmëritë e diturisë, përparimin e shkencave dhe artet e mrekullueshme, pra secila përsosmëri, secila dituri, secili përparim dhe secila shkencë ka një të vërtetë të lartë që ajo e vërtetë mbështetet në emrin e All-llahut (xh.sh.). Ato shkenca, përsosmërisht, artet duke pasur shumë perde, shkëlqime dhe rrathë, gjejnë vendin e duhur në momentin kur mbështeten tek emri i Zotit (xh.sh.). Përndryshe mbesin në një formë gjysmë hije.

      Për shembull gjeometria është një shkencë. Pika e fundit e së vërtetës së asaj mbështetet në emrat e All-llahut “Adl” dhe “Mukkaddir”. Shkëlqimin e gjeometrisë duhet ta shikosh me madhërinë e këtyre emrave. Një shembull tjetër: Mjekësia është një shkencë dhe një art. Fundi dhe e vërteta e saj mbështeten në emrin “Shafi” dhe “Hakimi Mutllak”, ku sipas nevojave të sëmundjeve në barnatoren e madhe duke parë ilaçin e duhur, do të shohësh shkëlqimin e këtyre emrave, ku në këtë mënyrë mjekësia gjen përsosmërinë e vet dhe bëhet diçka e vërtetë. Një shembull tjetër: Biologjia është një shkencë, kjo shkencë bëhet e pastër atëherë kur rregullimin dhe edukimin e kësaj bote e mbështet dhe e pasqyron në emrin “Hakim”, ku kështu kupton më mirë dobitë e çështjeve kur e beson se këto bukuri kanë rrjedhur nga ato emra dhe kështu ajo dituri e kulluar gjen vendin e vet. Përndryshe ajo ose bëhet mit a fantazi, ose hap rrugët e devijimit, siç i ka hapur filozofia materialiste. Por duket se Bediuzzamani me largpamësinë e tij është marrë me çështjet me të cilat mosha e tij akoma nuk ka arritur t’i përjetojë ato kohëra. Sot islamizimin duan të na e paraqesin si një propozim të ri, kurse ai këtë problem e ka zgjidhur që një shekull më parë me themel.

      Edib Ibrahim Dabbag
    • Unë jam i mendimit se literatura e Risale-i Nurit sot nuk ka zgjidhur vetëm rrezikun e besimtarëve, ky është një problem i të gjithë njerëzimit edhe i atyre të Evropës ku edhe modernizmin kur mendoni ta kaloni me teorinë shkencore, atëherë ju del përpara Bediuzzamani, që ju paraqet përgjigjen e problemeve të nesërme dhe mundohet të mbledhë dituri që mbështeten në themele psikologjike. Për shembull ai ka shkruar ato që ne i kemi deshifruar që moti, ne do t’i ripërtërijmë atëherë kur seriozisht do ta kuptojmë se përparimi do të jetë i vërtetë atëherë kur përparimit të fizikës do t’i bashkojmë ato shpirtërore. Sot shumë dijetarë të fesë islame janë duke shkrirë mendjen dhe duke derdhur dritë për të formuar një sistem që të zotërojnë shkencat duke përjetuar Islamin.

      Por Bediuzzamani me veprat e Risale-i Nurit atë sistem e ka formuar dhe ka zgjidhur nyjat nga më të vështirat sikur të kishte parë tërësinë e dëshirave të dijetarëve të tjerë.Bediuzzamani njëlloj sikur të shihte intervalin e diturisë së kohës së sotme ka thënë: “O njeri, qëllimi më i madh i krijimit të gjithësisë përballë edukimit të dukshëm të All-llahut (xh.sh.) është adhurimi i përgjithshëm i njerëzimit dhe qëllimi më i lartë i rrezatimit të atij që të arrish adhurimin, t’i përvishesh shkencave, diturive dhe përsosmërive dhe ato fjalë me një dijeni gjeniale, me një shpresë të fortë po shpreh që: “Me siguri në kohën e fundit, njerëzit do të derdhen në dituri dhe shkencë dhe të gjithë fuqinë do ta marrin nga dituria. Fuqia dhe sundimi do të kalojë në dorën e dijes dhe Kur’ani i mrekullueshëm duke paraqitur gojëtarinë e vet, vazhdimisht alegorisht na thotë se në kohën e fundit (ahirzaman), shkenca do ta marrë shkëlqimin nga gojëtaria dhe reklamimi dhe në atë kohë njerëzit për t’ia pranuar njëri-tjetrit mendimet e veta dhe për t’i marrë nën gjykimin e vet, si armë më të mprehtë do të përdorin fjalët e sjellshme dhe gojëtarinë”.

      Prof. Mim Kemal Öke

      Fjalët e Bediuzzamanit kanë vërtetuar se dituritë shoqërore dhe shkencat (natyrore) kanë dalur nga burimi i “Nurit”, dritës së Kur’anit, prandaj ato patjetër mbështeten në “Esma-ul Husna” (Emrat e bukur të All-llahut (xh.sh.)). Në këtë mënyrë besoni se Risale-i Nur është bërë prijësi për të bashkuar shkencat me fenë Islame. Kjo temë me këto mendime (El-Ma’hedul-Alemi Li-Fikr il-Islami) është e domosdoshme të vendoset një urë mes mendimeve të Bediuzzamanit. Risale-i Nuri për të ekuilibruar mendjen dhe revalatën hyjnore, mban një metodë të shëndoshë. Në jetën e përditshme duke i zbatuar këto vlerësohet akoma më tepër.

      Doc. Dr. Zijad Halil Muhammed Ed-Degami
    • Ne shumë qartë po shohim se këto vlera në tërë jetën e Nursiut janë ndikuese në shkrimet e tij, të cilat janë një cilësi themelore që përputhen me modernizimin e sotëm. Disa pasues të tij tregojnë respekt ndaj disa cilësive devotshmërie të tij, por thelbi i trashëgimërisë së Nursiut është cilësia e të besuarit të plotë Zotin, duke e pasur frikë Atë dhe praktikisht duke e përjetuar Islamin dhe në këtë rreth gjithashtu i ka dhënë rëndësi edhe lulëzimit të mendjes. Risale-i Nur me vete mban modernizimin e kohës së fundit duke u përputhur me kuptimin e shekullit tonë, mjeshtëria e tij na ka ndikuar shumë në të mirë, në bazën themelore të ekonomisë, politikës dhe në arsimin bashkëkohor.
      Megjithë këto Risale-i Nur duke dhënë dituri nga universi, nuk tregon si një libër matematike apo fizike. Ai qëllimin e parë e ka që duke bërë temë nga një mjeshtëri, të njoftojë mjeshtrin e saj. Ai duke bërë komentin e gjithësisë, materjen nuk e tregon për veten e tij por mundohet ta njoftojë Krijuesin e saj, tek krijesa që punohen ato punë, ta kuptosh se nuk rrjedhin nga funksioni i punonjësit.

      Prof.Dr. Dale F. Eickelman

      Bediuzzamani në të gjitha veprat e tij pason një metodë që nga e pakta tek e shumta, nga e përkohshmja tek e përjetshmja dhe nga e dukshmja, të tregon atë që nuk duket... Pra të gjithë ndryshimet, kundërshtimet dhe mospajtimet i bashkon në ekzistencën e atyre që janë krijuar për një qëllim dhe i bashkon tek mosrastësia. Në këtë mënyrë ky zotëri, pra njeriu është një urë që nga e kaluara zgjatet në të ardhmen dhe i gjithë universi për të është një lëmoshë kënaqësie dhe kjo jetë e përditshme është një shans për të fituar botën e përjetshme.

      Prof. Dr. Imaduddin Halil
    • Risale-i Nur dhe mendimet e evropianëve

      Në këtë temë ku janë bërë hulumtimet, rezultati është i atillë që për t’ua treguar fenë islame evropianëve, Risale-i Nur mban vlerë superiore. Në qoftë se duhet të japim shembull, përfundimi është i këtillë:
      1- Risale-i Nur si një komentues i Kur’anit është duke treguar mesazhin ndërkombëtar dhe gjithnjë mesazhet e tij janë për të gjithë njerëzimin, ku ai përherë është duke parashtruar.

      2- Duke kritikuar ‘qytetërimin’ evropian, sulmin ia drejton Evropës, për arsye se nga ateizmi, devijimi dhe plotësimi i veseve epshore edhe vetë evropianët kanë marrë plagë të thella dhe vazhdimisht po ankohen. Në këtë pikë Bediuzzamanit thotë: ”Mos më keqkuptoni se unë evropianët i ndaj në dy degë: njëra duke marrë frymëzimin nga feja e vërtetë e Hz. Isasë, që me zërat e dobishëm dhe me drejtësinë e vërtetë i shërben popullit dhe është në dobi të njerëzve, duke pasuar shkencat. Kësaj Evropës së parë nuk i përgjigjem. Por sigurisht që i përgjigjem asaj Evrope të prishur që me errësirën e filozofisë materialiste dhe me abuzimet e qytetërimit, devijimin na e paraqet si përmirësim, duke e futur njerëzimin në parrugëdalje.

      3- Risale-i Nur merr vlerë aty kur i paraqitet mendjes dhe njeriut për t’i bindur me shembuj e argumente nga jeta materiale.

      4- Risale-i Nur ka tërhequr vëmendjen duke thënë: Feja kurrë nuk ndahet nga shkenca. Mendimin që propozohet duke u thënë se shkenca kundërshtohet me fenë është problemi më i madh për njerëzimin në shekullin e fundit. Bediuzzamani duke na treguar gjithësinë thotë: “Gjithësia është një libër që me të gjithë dekoret e saj na tregon Shkruesin e vet, ajo është një vilë që me të gjitha pjesët e saj na tregon për Mjeshtrin, ajo është një laborator që me tërë stërhollësirat e saj na tregon për një Edukator të Ditur. Risale-i Nur duke iu afruar realitetit, nuk është i huaj për njerëzit e modernizuar. Njerëzit e modernizuar të Evropës janë njoftuar me përpunimin e gjithësisë, janë mësuar ta sodisin atë dhe pikësynimi i tyre është qëndrimi mbi univers. Në këtë mënyrë me syrin e shkencës kush shikon gjithësinë ai medoemos do ta pranojë Risale-i Nurin, sepse ai duke parashtruar tezat, shumë herë fenomenet i hulumton nën dritën e shkencave, pra gjeologjinë apo biologjinë. Tani e kuptuat se evropianët i thërret me një zë që ato kanë kontakt me të.

      5- Në një vend tjetër thotë kështu: “Ja pra në luftën e jashtme duhet të paraqitet me shpatë të diamantë të drejtësisë së fesë Islame, qytetërimet mund t’i luftojmë duke i bindur ato. Lufta nuk bëhet duke i detyruar e trajtuar si të egjër. Ne jemi sakrifikues të dashamirësisë, nuk kemi kohë për t’u armiqësuar.

      Siç e shikuat edhe vetë Said Nursiu akoma në fillim të shekullit, ka paraqitur metodën e paqes ndaj të huajve.
      “Dhe ata të cilët besojnë në atë që t’u shpall ty dhe në atë që është shpallur para teje dhe që janë bindur plotësisht për (jetën e ardhshme në) botën tjetër.”(Bekara, 4)

      All-llahu (xh.sh.) me këtë ajet na tregon se si t’i paraqitemi atyreve që u kanë zbritur librat dhe si t’i ftojmë në fenë Islame. Kuptimi i ajetit është i tillë: “O ju që i besuat librave të zbritur më parë! Për të pranuar fenë Islame për ju nuk ka ndonjë vështirësi. Mos t’iu vijë rëndë! Sepse feja Islame nuk ju urdhëron t’i braktisni tërësisht fetë e juaja. Mjafton vetëm të përmirësoni besimin tuaj, duke përmirsuar kështu fenë që keni pasur më parë.” Ja pra në këtë i fton, sepse Kur’ani në vetvete ka përmbledhur cilësitë e të gjitha librave të zbritura më parë dhe themelet e ligjeve të tyre. Pra principi i Kur’anit është rruga e drejtë e mesme dhe ligjet e feve tjera i futë në rrugën e mesme. Kur’ani ndërton vetëm ato pjesë që nën ndikimin e kalimit të kohës dhe të vendit, kanë qenë nën shtrëngimin e shndërrimit, pra ato pjesë të degëve i përmirson duke i realizuar. Bediuzzamani thotë: “Në këto që thamë a ka ndonjë send që është jashtë logjikës”.

      Dr. Mary Weld
    • Padyshim këto fjalë i pëlqejnë njerëzve të Evropës, feja islame që është e vendosur në mendimet reale, atyre do t’i ndihmojë më shumë.
      Ndikimi i horizontit të Risale-i Nurit nuk është kufizuar vetëm me popullin turk. Said Nursiu me veprat e tij Risale-i Nur, të vërtetat e Kur’anit ia ka shpallur të gjithë botës, duke përdorur një metodë të pranueshme për të gjithë shekujt, kulturat, biles të pranueshme edhe për kulturën moderne.Nga këto cilësi të bukura të tij, ashtu siç përhapet Risale-i Nur pa problem nëpër shtetet e Evropës, njëlloj po përhapet edhe në ato vende që me periudha të gjata e kanë humbur kulturën e fesë islame, pra në Azinë e Mesme dhe në vendet ballkanike, duke u bërë kështu një derë shprese.

      Prof. Dr. Abdulaziz Shahbar

      Duke u shpjeguar forca e bukurisë shpirtërore të veprave të Bediuzzamanit, mund t’i tërheqim drejt besimit zemrat e muslimanëve të kohës moderne dhe në këtë mënyrë përsëri ato mund t’i kthejmë tek burimet e besimit. Kështu në qoftë se kthehen sa më parë drejt këtyre burimeve do të mund të mbrohen nga krimet e egra bashkëkohore. Në veprat e Bediuzzamanit ka metoda të fuqishme bindëse në lidhje me besimin. Është detyra jonë që muslimanëvë të Bosnjës, Malit të Zi dhe Kosovës t’ia bëjmë të njohura këto metoda me qëllim nxitjen e fuqisë shpirtërore.

      Azra Kasëmoviç

      Risale-i Nur kur arriti në krahinat tona na gëzoi në atë masë, sa na dukej sikur lindëm për së dyti. Ne turko-azeritë e përjetonim në thellësi dhimbjen e tmerrshme të mohimit dhe të devijimit nga komunizmi i shtatëdhjetë viteve, ku me filozofinë matarialiste të pafe, na ka djegur në një xhehennem shpirtëror. Megjithatë ne e ndjenim se në krijimin tonë ndodhet dëshira për të përjetuar lumturinë e përjetshme dhe kështu tek ne u zgjua një zell për të gjetur Zotin tonë, duke thënë: “Ah si mund ta njohim atë Zot i Cili është Krijuesi ynë?” Dikur nëpër shkolla All-llahun, Profetin dhe Kur’anin na i paraqitnin si mit e përralla, duke na thënë se s’ka jetë tjetër, prandaj kënaquni deri sa të vdisni. Ne me shpirt duke thënë se vallë a ka mundësi të gjejmë ndonjë libër që na tregon jetën e përjetshme, luteshim me lot në sy: “O Zot (xh.sh.) na njofto Vetën Tënde se duam të të njohim Ty, s’duam të jemi të përkohshëm, sillna ta përjetojmë atë jetë”. Falenderoj shumë All-llahun (xh.sh.) që na dërgoi Risale-i Nurin për të shpëtuar njerëzimin si një dorë që zbret nga xhenneti. Në këtë moment erdhën nxënësit e Risale-i Nurit të Bediuzzamanit, që vrapojnë majtas djathtas për të gjetur ndonjë njeri që e ka habitur materializmi dhe t’i paraqesë dhuratën më të madhe, Risale-i Nurin, që i garanton njerëzimit besimin, i cili ka për shpërblim xhennetin e lumtur. Atë e pimë si ujë e All-llahu i Madhëruar ashtu siç e ngjall tokën e vdekur duke ia zbritur shiun nga qielli, njëlloj na ngjalli edhe neve shpirtin me Risale-i Nur. Këto vepra nuk ishin si ato që ua lyen ndonjë melhem plagëve por këto të vdekurit i japin shpirt. Ne në atdheun tonë, Azerbajxhan, duke lexuar Risale-i Nur, në shpirtat tonë ndiejmë një lumturi të madhe. Tani ne jemi të lumtur e pa fije hidhërimi dhe që në këtë jetë po përjetojmë kënaqësinë e xhennetit.”

      Dr. Rauf Samidli
    • Lëvizja e Bediuzzaman Said Nursiut është një lëvizje e gjerë. Ai është një model shembullor edhe për muslimanët e vendeve të tjera në lidhje me temat e zhvillimit dhe rinovimit. Sepse Bediuzzamani është një prijës shembull në pikëpamjen e lidhjes me zbatimet e jetës së Hz. Muhammedit (a.s.v.s.,). Metoda e Bediuzzamanit nuk është vetëm për disa popuj dhe shtete të caktuara, përkundrazi ajo është një metodë që mund t’i përgjigjet nevojave të secilit komb dhe shteti. Sepse ai mban vlerat e metodës së Kur’anit famëlartë që është i parashtruar në sunnet të Pejgamberit (a.s.m.) dhe në jetën e sahabeve të tij.

      Dr. Hasan Abbas Zeki

      Shërbimet e besimit dhe politika

      Në çdo vend ku bëhet temë shërbimi ndaj besimit, politika ia turbullon mendjen njerëzve, duke hedhur dyshime se ky shërbim a ka kontakt me politikën apo jo. Përgjigjja e kësaj pyetjeje ka dalur shumë qartë në shesh në jetën e Bediuzzamanit, ku do ta vërejmë edhe në deklaratat e vyera të dijetarëve të famshëm të botës islame, si p.sh. të Said Ramazan El-Butiut:“Zoti e mëshiroftë Bediuzzamanin. Duke përfituar prova nga fraksione të polikës që bëjnë lojra të ndryshme rreth vetes, ai ia tërheq vëmendjen nxënësve të tij në këtë pikë: Ndërtimi i një ndërtesë islame me një sinqeritet të plotë për t’i ftuar njerëzit në rrugën e All-llahut dhe tek muslimanët për të sjellur dashurinë e fesë islame, ka lidhje me mosrënien pre e politikës, moshyrjen në centrifugën e saj dhe mosmarrja pjesë në një grup duke u bërë kundërshtar i të tjerëve.Pra pas gjithë këtyre provave dhe vuajtjeve të vështira, Bediuzzamani rezultatin e pastër e ka nxjerrë në këtë mënyrë: “Unë padyshim theksoj se në popullin arab apo në popujt e tjerë muslimanë, është i ditur përfundimi i atyre që janë përzier me politikë.

      Shumica e grupeve që kanë dalë në emër të shërbimit islam kanë rënë në batakun e politikës. Bediuzzamani na këshillon që të jemi të kujdesshëm, sepse politika i ka detyruar të bashkohen me ato fraksione që nuk kanë qëllim tjetër përveçse partinë e vet dhe politikën e kanë mjet lëvizje dhe qëllim kryesor. Provat po na tregojnë se pas një farë kohe e hedhin poshtë mendimin e thirrjes në islam. Në fillim duke menduar se politika i ndihmon shërbimit të fesë dhe rrugës së All-llahut (xh.sh.), në momnetin që i rrezikohet karrika, fillojnë që të luhaten e të ndeshen për pushtet. Për arsye se përkrahën këto rrugë të gabuara, bënë marrëveshje me njerëz të ndryshëm për të forcuar luftën ndaj të tjerëve. Por në qoftë se pyesni se cili është rezultati, mund t’ju them këtë se, mbeti e pavlerë fjala e atyre që premtuan se do ta njoftojnë Zotin dhe do ta tregojnë fenë e Tij. Mjerisht këtë zbrazëtirë e plotësuan misionerët, rrugaçët dhe ata që mbanin qëllime të këqija.

      Së dyti të gjithë politikanët që titulloheshin shërbëtorë të fesë, u bashkuan me politikanët profesionistë dhe në këtë mënyrë bashkëvepruan në rrugën e politikës me metodën e tyre duke u zier në një kazan. Rezultati i saj, politikanët profesionistë dhe shumë të tjerë që u munduan për liderin qeveritar, morën vend në radhën e atyre që gjoja përpiqeshin për islam dhe në këtë mënyrë ata sollën interesa të ndryshme. Këto njerëz për të arritur qëllimet e tyre, islamin e bënë maskë për vete. Për të bërë sukses në punën e tyre ecën me metoda të përbashkëta. Pastaj me maskën islame puna e tyre lehtësohej shumë. Radhët u përzien, u bashkua tradhëtari me të drejtën, e në atë gjendje erdhi një moment ku e vërteta nuk dallohej nga e shtrembëta, e pastaj shumica e popullit e humbi vetëdijen që të njohë të drejtën.

      Përfundimi i tretë ndodhi kështu: “Këto grupe islame nuk vlejnë vetëm se të ngatërrojnë punë në mënyrë që të arrijnë qëllimet e grupeve të tyre partiake, të bëjnë përçarje, t’i bëjnë dëm më tepër se gjysmës së popullit, të trembin ata që janë të pafajshëm, kurse punët e veta i shohin si të sakta. Bediuzzamani duke u mbështetur në fenë islame ka thënë se: “Asnjë i pafajshëm nuk ngarkohet me fajin e tjetrit” dhe “largimi i të këqijave parapëlqehet ndaj kryerjes së punëve të mira”. Këto janë nga principet islame.

      Pastaj të gjitha këto përfundime na sjellin në këtë rezultat: Përpara këtyre personave, rruga për të themeluar një shoqëri islame u mbyll. Biles humnera mes tyre u thellua edhe më tepër, pengesat u shtuan disa herë më tepër. Për këte arsye asnjë i paditur nuk mund t’i garantojë asnjë dije, as liderët nuk mund të përfitojnë besën se me të vërtetë sinqerisht mundohen t’i shërbejnë fesë islame. Përkundrazi nga grupet e tyre megjithë intrigat që bëjnë për të fshehur qëllimin e vërtetë të tyre, vihet re qartazi se janë të dashuruar pas një karrikeje dhe posti drejtues. Pra këto grupe të ashtuquajtur islamikë, askënd nuk mund ta bindin se në këtë mënyrë janë të sinqertë që të ftojnë tek porta e All-llahut për të bërë adhurim. Sepse kush mundohet në faqen e dheut që të bëjë ngatërresa e të dëmtojë interesat e njerëzve dhe të mosvlerësojë jetën e njerëzve të pafajshëm, ata le ta dinë mirë se këto vepra të tyre të papëlqyera, në zemrat e tyre nuk lënë fare dritë sinqeriteti. Tek këto politikanë të tillë me ç’fytyrë paraqiten, e kanë të pamundur të ruajnë dëshirën e të adhuruarit të Zotit xh.xh..

      Pastaj rezultatin e pahijshëm të tyre e mbështesin tek feja islame që është larg tyre. Si shembull, gjoja se në fenë islame kishte vend për terrorizmin dhe se feja përkrahte anarshizmin për interesin e ndonjë personi apo grupeve të caktuara, kishte leje ta sakrifikonte shumicën apo interesat e të gjithë popullit. Fraksionet apo shtetet e ndryshme të botës që mundohen të nxjerrin armiqësi dhe ngatërresa në popull, këtë e vlerësuan si një shans të artë, këtë shpifje ditë për ditë e frynë së tepërmi, e përhapën atë me propaganda dhe në këtë rrugë mobilizuan të gjitha organet e shtypit dhe të radio-televizionit.

      Në këtë mënyrë gjithçka filloi të rrotullohej dollap kundër islamit. Nga këto vazhdimisht rrjedhën dëme të mëdha. Me veprimtarinë e këtyre shumë njerëz u prishën dhe disa nuk mundën ta mbrojnë pastërtinë e zemrës. Mesazhi i pastër i islamit u mbulua me errësirë, e në këtë mënyrë islami iu ftoh atyre jomuslimanëve që donin të mësonin për islamin dhe që kishin lidhur shpresa të mëdha tek principet dhe normat e tij. Shkak për këtë u bënë një numër i madh anëtarësh injorantë të islamit.” Nga këto konstatime negative, mund të shpëtohet me anë të metodës që ka nxjerrë në pah Risale-i Nur.I tërë njerëzimi ka nevojë të hyjë në klimën mëshiruese të fesë islame. Islami si sistemi më i përsosur dhe si fe e paqes dhe e lumturisë, mund të realizojë paqen botërore dhe qetësinë e të gjithë njerëzimit. Mjafton vetëm që muslimanët të mos bien në gabime.

      Prof. Dr. Muhammed Said Ramazan El-Buti
    • Bediuzzamani me gjuhën e Risale-i Nurit e ka hedhur poshtë mendimin për çështjen e “politikës islame” që mbizotëron në botën islame. Pra ne duke e parë botën islame që nga Lindja e Largët, nga Irani e deri në Algjeri, tërësisht e shohim islamin të përbashkët me politikën. Po të mos ishte Risale-i Nur ne përsëri shërbimin ndaj islamit do ta kuptonim në këtë aspekt. Risale-i Nur ka formuar një metodë pozitive të kulluar dhe të pastër, duke na sjellë një alternativë tjetër, duke e hedhur poshtë alternativën e të përzierit të islamit me politikë. Duhet të qëndrohet me ngulm në këtë pikë.

      Dr. Imtijaz Jusuf

      Deri tani janë zhvilluar gjashtë simpoziume ndërkombëtare në Stamboll, në intervalin kohor, një herë në dy vjet. Në Simpoziumin e Pestë Ndërkombëtar me temë “Pikëpamja e njeriut në Kur’an sipas Risale-i Nurit”, të organizuar nga Shoqata “Shkenca dhe Kultura”, morën pjesë 40 dijetarë, profesorë e doktorë, të ftuar nga e gjithë bota. Në Pallatin e Kongreseve në Stamboll, merrnin pjesë edhe mijëra të ftuar të ndryshëm. Nga ata që e morën fjalën më tepër bëri përshtypje fjala e psikiatres braziliane Cecilia Moreria e cila ndër të tjera tha:“Pa u takuar dhe njohur kurrë me asnjë musliman, nëpërmjet internetit u njoha me veprat Risale-i Nurit dhe u bëra muslimane. Unë jam vetëm në fillim të një rruge të gjatë. Jam muslimane njëvjeçare. Veprat e Said Nursiut i kuptova qartë dhe pastër, duke u mahnitur nga argumentet e fuqishme. Duke lexuar Risale-i Nurin, fillimisht duhet të mjekojmë zemrën tonë, pastaj edhe të gjithë shoqërinë. Nursiu dëshiron prej nesh të jetojmë në një mënyrë paqësore me shoqërinë, natyrën dhe gjithësinë.”
      Ja mendimet e disave nga ata që morën pjesë në hapjen e simpoziumit:“Fatkeqësisht e njoha vonë Nursiun. Ai është jehona e islamit. Por është një jehonë që mund ta kuptojnë edhe kristianët. Unë jam një kristian i ndërgjegjshëm. Por kur lexova “Risalet” m’u forcua besimi në teuhid (Njësimin e Zotit (xh.sh.)). Këto vepra janë një pasqyrë për të kuptuar veten tonë dhe gjithësinë.”

      Prof. Dr. Kelton Cobb Hartford University, Sh.B.A.


      “Për ata që kërkojnë t’i japin kuptim kësaj jete Nursiu nuk i përket vetëm Turqisë, por të gjithë botës islame.”

      Prof. Dr. Ibrahim M. Abu Rabi Hartford Univ. Sh.B.A.

      “Nursiu paraqiti një mesazh bashkëkohor. Unë si një kristian, marr pjesë në të gjitha thëniet e Risale-i Nurit në lidhje me temën e kuptimit të njerëzimit. Mesazhet profetike që kanë ardhur janë të pranueshme për të gjithë ne.”

      Prof. Dr. Thomas Michel Nga Qendra e Dialogut Ndërfetar, Vatikan
    • “Veprat po lexohen dhe po pëlqehen shumë në Rusi. Çdo ditë rritet numri i atyre që po bëjnë dobi prej këtyre librave. Po vërtetohet fjala e Nursiut e thënë para 50 vjetëve: ‘Rusia nuk mund të qëndrojë pa fe, por edhe nuk mund të kthehet në kristianizëm. Ajo do t’i mështetet vetëm Kur’anit.’Dëshiroj që edhe në Rusi të bëhet një simpozium i tillë.”

      Ibrahim Maracoglu
      Univ. i Siberisë


      “Është e detyrueshme që të kesh dije mbi Risale-i Nurin, në mënyrë që të studiosh komunitetet muslimane në Amerikën e Veriut. U takova me një prift të Forcave Detare Amerikane, i cili më tha se i kishte lexuar librat e Nursiut. Risale-i Nur po ndriçon tej ditëve tona.”

      Prof. Yvonne Haddad Yazbeck
      Georgetown Univ. Sh.B.A.


      “Marrja në dorë e veprave të një dijetari islam të Turqisë, nga studiues të të gjitha vendeve të botës, me pikëpamjet e ndryshme të tyre, vjen nga karakteri shumëngjyrësh dhe thirrës ndaj të gjithëve, i këtyre veprave.”
      Bekim Agai

      Univ. Bochum, Gjermani (me origjinë shqiptare)
      Zëvendës Rektori i Universitetit Islam të Rotterdamit në Hollandë, Abdulhalim Ewis, kundërshtoi ata që deklaruan Nursiun si mjeshtri i misticizmit, sufi. “Ai është dijetari më i madh (muxhedditi) i këtij shekulli”,- tha ndër të tjera ai.
      “Nursiu duke iu mbështetur Kur’anit, në veprat e tij nuk ka bërë fjalë vetëm për fenë, por ka qëndruar mbi shumë tema. Ka bërë të mundur të kuptojnë marrëdhëniet midis Krijuesit dhe krijesave.”

      Prof. Dr. Imtiyaz Yusuf
      Univ. Princle Songkla, Tailandë


      Kurse Prof. Dr. Abdulwehab Boukhelkal nga Algjeria, bëri të ditur se Nursiu me argumente nga Kur’ani, i shtyn njerëzit drejt shkencës dhe teknologjisë...
      Simpoziumi i gjashtë u mbajt në shtator të 2002, me temë “Globalizimi dhe etika nën dritën e Risale-i Nurit”.42 Dita e parë u zhvillua në Pallatin e Kongreseve në Stamboll me pjesëmarrjen e më shumë se 10.000 vetëve. Kryetari i Bashkisë së Stambollit në fjalën e tij përshëndetëse vuri në dukje vlerat edukative të këtij simpoziumi. Simpoziumet zhvillohen në tre gjuhë; turqisht, arabisht dhe anglisht.
      Trajtimi i temës tashmë më të përfolur “globalizmi” ishte një trajtim i lartë shkencor, fetar e filozofik.
      Ja fjalët e disa prej pjesëmarrësve:
      “Said Nursiu e ka parë Islamin të cënuar nga globalizmi i perëndimit dhe i materializmit. Nursiu për t’u mbrojtur nga një cënim i tillë, ka bërë thirrje për bashkim të të gjithë muslimanëve të botës dhe gjithashtu nuk e ka pranuar në asnjë mënyrë nacionalizmin (me bazë racizmin). Kur e mendojmë islamin si një fe botërore, ky është një mendim me vend.”

      Prof. Dr. Oliver Leaman
      Kentucky University, Sh.B.A
      .

      “Në një botë të zvogëluar sa një ekran i një kompjuteri, rrugët e shërbimit të muslimanëve për përhapjen e besimit, janë rritur sa vetë bota. Nga kjo pikëpamje globalizmi shërben edhe në favor të muslimanëve. Bediuzzamani nuk e pranon në asnjë mënyrë teorinë e “përplasjeve të qytetërimeve” të hedhur nga Huntigtoni...”

      Dr. Furkan Aydıner
    • Universiteti Shtetëror, Florida, Sh.B.A.
      Së bashku me këto ligjëruan edhe plot të tjerë nga vende të ndryshme të botës me temat e tyre, si:
      “Drejtësia sociale në Risale-i Nur dhe roli i saj përballë globalizmit”, Dr. Usame Abdulmexhid, Univ. Mustansirijje, Irak.
      “A përputhet feja me globalizmin?”, Dr. Sami El-Mashtavi, Argjentinë.
      “Cilësitë e qytetërimit modern sipas Risale-i Nurit”, Prof. Dr. Kutb Mustapha Sano, Univ. Ndërkombëtar Islam, Malajzi.
      “Ringjallja e moralit në veprat e Nursiut”, Redha Ameur, Univ. i Melburnit, Australi.
      “Principet e moralit në Risale-i Nur”, Dr. Muhammed Harrubat, Marok.
      “Mbi moralin dhe ndikimin e arsimit, Said Nursiu”, Hasan Horkuc, Univ. Durham, Angli.
      “Mendimi i Said Nursiut në Bosnjë-Hercegovinë”, Prof. Dr. Enes Karic, Fakulteti i Shkencave Islame, Bosnjë.
      “Vendi i Bediuzzaman Said Nursiut në İlmi Kelam”, Abdulwehab Boukhelkhal, Univ. Kosantine, Algjeri.
      “Homoeconomicus dhe Homoethicus, nën dritën e pikëpamjeve të Bediuzzamanit.
      “Mendimet e Bediuzzamanit dhe qytetërimi i perëndimit”, Dr. Muhammed Binthile, Univ. Agadir, Marok.
      “Globalizmi, media dhe etika e Kur’anit sipas Risale-i Nurit”, Falak Ha, gazetar-shkrimtar, Australi.
      “Etika botërore e islamit sipas Risale-i Nurit”, Dr. Musa El-Basit, Kolegji i Shkencave Islame, Palestinë.
      “Etika dhe morali në kulturën e Konfucit në krahasim me Risale-i Nurin”, Prof. Dr. Jemil Hee-Soo Lee, kryetar i Institutit Kulturor Islam & Univ. Hanyang, Korea e Jugut.
      ...e shumë e shumë të tjerë. Fjalimet më interesante të të gjashtë simpoziumeve, janë botuar disa herë nga shtëpi botuese të ndryshme në turqisht dhe anglisht.

      PËRFUNDIM
      Në pikëpamjen fizike pjesa e hyrjes ndoshta e gjatë, por në realitet e shkurtër. Atë do ta përfundonim me konstatimin e Prof. Muhsin Abdulhamidit nga Universiteti i Bagdatit:
      “E para: Bediuzzamani i është drejtuar besimit islam, madhështisë së ligjislaturës së tij dhe rinovimit moral deri në shpirtrat e njerëzve. Ai e ka konstatuar në kohën e duhur sulmin e armiqve dhe ka theksuar se këto sulme vijnë nga shumë drejtime të ndryshme, duke filluar nga qarqet e huaja, tek të pafetë të cilët mundohen të përhapin mendimet moderne materialiste, hipokritët, masonët e deri tek nxënësit e tyre që drejtojnë organet e shtypit, medias, kulturës dhe arsimit.
      E dyta: Bediuzzamani ka paraqitur një dituri të përsosur kur’anore që mbështetet në të gjitha argumentet nga abstraktja në konkrete, si: Kur’anin si libër që lexohet, në librin që soditet (gjithësia) dhe së treti parashtron personin shembull, Hz. Muhammedin (a.s.v.s.), ku universi vetëm me ardhjen e tij ka mundur për të dhënë frutin e duhur. Këto të treja i ka lidhur me një vetëdije, përshtatshmëri dhe përvojë të mrekullueshme.
      Duke filluar nga këto pika, Bediuzzamani nuk është mjaftuar vetëm me temat e vjetra të provave për ekzistencën e All-llahut. Duke kaluar më tej, për të vërtetuar ekzistencën e Zotit ka parashtruar njeriun dhe natyrën. Në këtë mënyrë përballë çdo sistemi ideologjik perëndimor, në lidhje me etapat e pararenditura ka sjellë në dritë një sistem modern teologjik.
      E treta: Bediuzzamani ka vendosur që të sjellë një rrugë metodologjike për t’u bërë ballë sulmeve nga një llogore e vetme e muslimanëve duke qëndruar drejt në këmbë. Sepse ai është i mendimit se në këtë gjithësi ka vetëm dy grupe alternative: njëri grupi i besimit dhe i së vërtetës dhe tjetri grupi i mosbesimit dhe i djallit.
      E katërta: Bediuzzamani thekson se nga fillimi deri tek rezultati i saj, nga sipërfaqja minimale deri tek ajo maksimale më së miri del në shesh atëhere kur do të kuptohet Kur’ani, duke i bindur në këtë pikë edhe dijetarët muslimanë dhe ekspertët e kësaj fushe. Sepse rruga e Kur’anit është rruga më e shkurtër që të çon në drejtimin e karakterit të njeriut, drejt mendjes që kërkon të vërtetën dhe zemrës që përpëlitet gjithmonë për të ndenjur në jetë.
      E pesta: Bediuzzamani me një formë te mprehtë e ka ndarë historinë islame prej revelatës hyjnore. Në këtë mënyrë me të vërtetë ai është një muxheddid (përtëritës i shekullit). Ai është përpjekur për të përtëritur jetën e ummetit (popujve islamë) në kohën e sotme, mes erërave të përplasjeve të qytetërimeve. Por këtë ai e ka realizuar nën drejtimin e Kur’anit, me mësimet Hyjnore, nën udhëheqjen e të Dërguarit të madh dhe nën dritën e literaturës së dijetarëve të shquar të fesë islame.”

      Prof. Dr. Muhsin Abdulhamid