Xhelaluddin er-Rumi k.s

    Përkthyes

    Radio Projekt 21

    Ndegjo me Internet Explorer

    Ndegjo me Firefox

    Forumsstruktur

    Team

    • “Në qoftë se mbetesh fillikat i vetëm dhe afër teje nuk ka ndonjë njeri të mençur, atëherë mos bjer në pesimizëm, por hyr në hijen e një miku që përçon diellin e të vërtetave.

      Vrapo, kërko një njeri që i është bërë mik të Vërtetit; në veprosh kështu, Allahu bëhet miku yt, ndihmëtari yt.

      Asketizmi dhe qëndrimi vetëm bëhet ndaj të huajve e jo ndaj mikut. Gëzofi është për dimrin e jo për pranverën.

      Një mendje e shëndoshë dhe e pastër kur bashkohet me një mendje tjetër të shëndoshë dhe të pastër, pra me një mendje të edukuar me shpallje, forcohet, përndritet dhe sheh më mirë rrugën e saj.

      Ndërsa nefsi, egoja bën të kundërtën. Ai pëlqen të miqësohet me një tjetër nefs për të përmbushur dëshirat e shfrenuara të tij; kështu thellohet errësira dhe e vërteta bëhet krejt e padukshme”.

      “O shpirt! Shko në vendin e përndritjes, atje ku ndodhen njerëzit e pjekur, që t’u bëhen mburojë rreziqeve që mund të të vijnë”.

      “Ata i tolerojnë të këqijat tuaja, i falin dhe ty të dhurojnë një vend në të tyren zemër.“

      “Edhe mendja që percepton dhe kupton çdo gjë, mbetet e çuditur - si shigjetari që i është thyer harku - me ndarjen e miqve”.

      “Biri im! Nëse sheh ndonjë person që është në kërkim të Zotit, bëju mik me të, përkulu para tij me respekt!”

      “Nëse je fqinj me ato që ditë-natë kërkojnë Allahun, pra me miqtë e Zotit, edhe ti bëhesh njëri prej tyre, prej meritës së tyre edhe ti e fiton luftën me nefsin”.

      “Dije mirë se miqt’ e rrejshëm e të përkohshëm dhe të dashurit fallco do të bëhen armiqtë tuaj. Ata janë armiqtë e vërtetë.
      “Kurse ti do t’i lutesh Zotit tënd i vetëm në varr: O Zoti im, mos më lër vetëm!

      “Kush ndjen dashuri për një gjë të vdekshme, atë dashuri e kultivon për ta bashkuar me një qenie të gjallë, me shpirt. Kështu që dashuria ndaj një qenieje të vdekshme bëhet urë për ta shpënë njeriun në dashurinë hyjnore”.

      “O udhëtar i së vërtetës! Për t’u bashkuar me një qenie të gjallë, përpiqu dhe puno duke shpresuar, në mënyrë që përpjekja jote për të gjallin të mos vdesë e të mos varroset nën tokë”.

      “Mos u bëj viktimë e ndjenjave, mos e zgjidh për mike të afërme një bukuri kalimtare, një fije kashte, sepse dashuria e saj është e përkohshme. Ti kërko dashurinë e përhershme”.

      “Sikur ndonjë dashuri - përveçse dashurisë ndaj Allahut – të kishte lidhje të hekurt, atëherë ku është miqësia e më mirënjohësve ndër të afërmit tuaj, nënës dhe babasë?

      “E kur dukja e gjësë me të cilën je dashuruar të njehsohet me thelbin e saj, kur bakri i fshehur nën galvanizim të shfaqet i vërtetë, pra të shëmtohet duke u fanitur përditë përballë syrit tënd, atëherë ti ndjehesh i ngopur prej saj, fillon mos ta pëlqesh më atë,
      fillon të sillesh krejt indiferent ndaj saj”.

      “Bukuria që ndër qenie kalimtare vërehet, është vetëm shëmbëlltyrane një bukurie të shkëputur nga Bukuria Hyjnore. Ajondritë që shëmbëllen do të kthehet një ditë tek burimi. Prandaj, o udhëtar, mos u habit pas bukurive kalimtare, kërko thelbin e tyre, atë prej të cilit ka buruar ajo”.

      “Shkëqimi që bie në mur kthehet sërish tek dielli. Ti mos shko tek shkëlqimi që bie në mur, por tek ai që e hedh atë, pra tek dielli; ai të meriton ty”.

      “Meqë nga ulluku nuk rrodhi asnjë pikë ujë, pra nuk gjete ndershmëri tek të bukurat, kërko dhe gjeje ujin ndër qiej”.

      “Betohem në Atë që nuk ndien asnjë nevojë për asgjë dhe për të cilin kanë të gjithë nevojë, se një gjarpër i keq është më i mirë se një mik i keq!”

      “Një gjarpër i keq e hedh njeriun në vdekje. Kurse një mik i keq e hedh atë në zjarr, e djeg dhe e përvëlon!”

      “Njeriu, edhe sikur të mos flasë asnjë fjalë me shokun e tij të keq, fillon të marrë huqet e tij. Shpirti, fshehtazi, përvetëson moralin e tij të keq”.

      “Një shok që s’e njeh vërtetësinë dhe drejtësinë dhe nuk ka formimin e duhur jetësor, hedh hijen e tij mbi ty dhe të vjedh edhe atë çka ti posedon!”
      “Një lum kur derdhet në det, i humbet cilësitë e tij duke u bërë pjesë e detit”.

      “Buka që hamë tretet në trupin tonë dhe bëhet pjesë e jona. Edhe qenia e atij që do,kur dashuron aq sa forca e dashurisë që ndien, humbet
      në atë dashuri.“

      “Sikur të mos kishte qenë dashuria, ku do të kishte qenë qenia?Si mund të ndodhte që buka të të jepej ty,të tretej te ti dhe më pas ajo qenie të ishe ti?“

      “Buka t’u dha ty dhe ti u bëre ai që je! Pse ndodhi kështu? Nga dashuria, nga dëshira! Në të kundërt, dashuria dhe dëshira a do të mundësonin që buka të bëhej pjesë e shpirtit tënd? Dashuria i dhuron jetë edhe bukës së ndenjur dhe shpirtin e saj të përkohshëm ta dhuron ty, duke të të bërë të përjetshëm”.

      “Dashuria, qoftë epshore, qoftë shpirtërore, në fund është një udhëzuese që do të na çojë në të përtejmen”.

      “Zgjidhe dashurinë e pavdekshme dhe të përjetshme të Allahut. Le të dhurojë shpirt ty dhe të japë jetë”.

      ”Ti zgjedh dashurinë e një qenieje të madhe, atë dashuri në të cilën të gjithë pejgamberët gjetën forcë dhe fuqi, duke fituar kështu nderin dhe lumturinë e tyre”.

      “Çdo lloj dashurie legjitime është e vlefshme, përderisa e mëson njeriun të sakrifikojë duke e shpëtuar edhe nga uni; veçanërisht ajo e udhëzon njeriun dhe e lartëson atë“.

      “O mik i ngushtë, jeta e të dashuruarve është duke vdekur. Kur nuk dhuron një zemër, nuk mund ta gjesh atë”.

      “Unë jam i dashuruar pas një qenieje të tillë së cilës i përket çdo gjë, çdo krijesë; edhe mendja, edhe shpirti im i janë falur dashurisë ndaj Tij”.

      “Nëse e dini se kush është në këtë shtëpi të shpirtit, përse e bëni këtë gjë të pahijshme përpara derës?”

      “Njerëzit që nuk arsyetojnë, respektojnë mesxhidin për nga natyra njerëzore, por nuk tregohen të kujdesshëm ndaj besimtarëve duke u thyer zemrat”.

      “Nëse je mërzitur shumë, u ke thyer zemrat njerëzve dhe u ke dhënë flakën atyre, ai zjarr bëhet thelbi i zjarrit të xhehenemit për ty”.

      “Zjarri i mllefit tënd të përcëllon edhe në këtë botë, pra të shkatërron.Ndërsa zjarri i xhehenemit që lind prej tij si rezultat i kësaj fatkeqësie, ty të përvëlon përjetësisht edhe
      në ahiret.“

      “Zjarri i zemërimit ka për qëllim të djeg njerëzit. Ndërsa zjarri i xhehenemit që ka lindur si pasojë e këtij qëllimi do të sulmojë ty përjetësisht në ahiret.“

      “Ti mërzitesh për çdo mundim,zemërohesh dhe ndaj çdo gjëje jo-etike ushqen urrejtje. Mirë, por si mund të bëhesh pasqyrë pa u shndritur?”

      “E rëndësishme është të jesh në natyrën e trëndafilit,pra jo të shohësh gjembat, të lëndohesh dhe të bëhesh si ato, por të bëhesh një trëndafil në kopshtin e kësaj bote, duke i përqafuar ato me ajrin e pranverës, edhe sikur të jetë dimër”.

      “Toka u dorëzua tek qielli duke i thënë:Unë jam një rob, ti lësho mbi mua ç’të duash”.

      “Nëse nga dielli bie zjarr mbi të, toka i dorëzohet atij . Ajo, jo vetëm që nuk mund të ikë nga ai zjarr, por e lëshon fytyrën e saj dhe e heshtur i dorëzohet atij”.

      “O njeri, edhe ti je një pjesë e tokës. Jeton mbi të, prandaj mos e kundërshto urdhërin, kadanë dhe kaderin e Allahut.”
    • "Dije mirë se mendjemadhësia, mburrja dhe të parit e vetes më lart se gjithë të tjerët, është një helm vrasës.Të marrët dehen duke pirë nga vera e këtij helmi”.

      “Një mbret e mund një mbret tjetër, e vret atë ose e hedh në burg; por i njëjti mbret, kur has një të plagosur të rrëzuar apo ndonjë nevojtar fatkeq, i vendos melhem plagës së tij dhe e ndihmon atë.Po të mos ishte helm vetëpëlqimi dhe mburrja ngaqë ishte mbret, atëherë përse padishahu fitues do ta vriste mbretin e thyer dhe të zënë rob, megjithëse ai nuk ka bërë faj tjetër përveç kësaj?”

      “Përse i bën mirë dhe i dhimbset nevojtari fatkeq, paçka se ai as i ka shërbyer mbretit, as është shpallur rob i tij? Ti mund ta kuptosh se ç’lloj helmi është mendjemadhësia, vetëm duke i marrë në konsideratë këto dy situata”.

      “Hizri –alejhisselam- e shpoi dhe e dëmtoi anijen për ta shpëtuar atë nga disa njerëz të këqinj”.

      “Meqenëse i dobëti, i rëni dhe i mjeri shpëtojnë, edhe ti je i dobët,i rënë dhe i mjerë. Shpëtimi dhe paqja janë në mospasje. Eja edhe ti, shpëto nga egoizmi e kamja dhe shko drejt mospasjes”.

      “Mali, minerali i të cilit përmban flori dhe argjend në sasi të pakta,bëhet copë-copë prej goditjeve të kazmave”.

      “Shpata ia shkurton kokën atij që e mban kokën përpjetë, ndërsa hija është e shtrirë për tokë. Meqë hija nuk ka as trup e as shtat, është e pamundur ta presësh me shpatë apo ta plagosësh”.

      “O njeri indiferent që përpëlitesh vetëm pas pasurisë së kësaj bote, të cilën e adhuron!Morali i keq që kishte Faraoni ndodhet edhe tek ti! Edhe ti je mendjemadh, edhe ty të pëlqen vetja, edhe ti vrapon pas pasurisë dhe epshit! Por kuçedra jote, domethënë egoja jote ka rënë brenda pusit të paaftësisë dhe varfërisë.Është e pafuqishme dhe për këtë arsye nuk mund të sulmojë dhe nuk mund të bëjë asgjë,ashtu siç ngjau edhe me faraonin!”

      “Turp të kesh! Të gjitha këto fjalë që thuhen janë veprimet dhe cilësitë e tua të këqija. Ti ia vesh ato vetëm Faraonit!”

      “Kur të flasin për gjendjet dhe cilësitë e tua të këqija,mërzitesh dhe kjo gjë nuk të pëlqen;por nëse dëgjon të flitet rreth të tjerëve,ty të duket se je duke dëgjuar ndonjë përrallë!”

      “Mendjemadhësia dhe vetëpëlqimi nuk ndalin së kërkuari pozitë,gradë dhe pasuri, sepse oxhaku nxehet me bajgë."

      "Këto dy “dado”, domethënë pozita dhe pasuria, e dhjamosin dhe e trashin lëkurën, ndërsa nga brenda e mbushin me dhjamë,mish,mendjemadhësi dhe krenari të sëmurë”.

      “Ai që shkon para dhe të përudh në rrugën e mendjemadhësisë është iblisi, sepse ai qe i pari që ra brenda në kurthin e pozitës”.

      “Kjo sëmundje është sëmundja e iblisit. Iblisin e rrëmbeu ndjesia e egoizmit dhe tha: Unë jam më i mirë se Ademi.Në të vërtetë, kjo sëmundje gjendet brenda çdo krijese dhe vetë njeriut”.

      “O njeri i ultë që e fsheh sëmundjen e egoizmit nën perden e modestisë dhe shpirtshmërisë!Nëse ndokush të zemëron,të emocionon dhe të përzihet në punët tuaja me qëllim që të të masë pulsin dhe të të sprovojë,uji i pistë turbullohet dhe nxjerr në pah ngjyrën e fëlliqësirës që ka”.

      "Aty ku hyn “egoizmi” dhe “pretendimi”, fillon adhurimi i pozitës dhe i gradës;aty nuk shfaqet kurrë mëshira, sepse egoizmi dhe pretendimi janë kanceri i jetës shpirtërore."

      “Dije se bakri nuk e di për veten e tij se ç’është pa u bërë flori. Edhe zemra nuk i shikon gabimet e bëra pa arritur pjekurinë shpirtërore dhe nuk e kupton marrëzinë e saj.O zemër!Shpëto nga gropa e mendjemadhësisë dhe vetëmburrjes,bëhu flori duke i shërbyer eliksirit,ashtu siç bën edhe bakri!Shërbeji dashurisë që rrethon zemrat!”

      “Këta të dashur janë ata që kanë shpirt.Siç tërhiqen dhe ndahen dita me natën prej njëra-tjetrës, ashtu edhe ata tërhiqen nga kjo botë dhe ikin”.

      “O njeri neglizhent! Meqënëse nuk je pejgamber,nuk mund të marrësh lajme nga Zoti,po ashtu askush nuk të ndjek,atëherë dije cakun tënd,rri në rreshtin tënd dhe mos shko përpara!Edhe në rrugën e vërtetë në të cilën je duke ecur,shko pas ndonjë veliu të madh, në mënyrë që një ditë të dalësh nga pusi i egoizmit dhe të bëhesh sovran shpirtëror si profeti Jusuf”.

      “Meqënëse nuk u shkrive me Zotin tënd dhe nuk mund të bëhesh gjuha e Tij,të paktën bëhu vesh! Nëse do të thuash diçka,thuaje në formë pyetjeje në mënyrë që nga fjala jote të kesh mundësi për të mësuar diçka! Fol me padishahun e padishahëve si të varfërit dhe nevojtarët që nuk kanë asgjë!”

      “Fillimi i mendjemadhësisë dhe i urrejtjes buron nga çdo lloj dëshire vetjake të tepërt që ke ndaj pasurisë dhe pasioneve të kësaj bote, ashtu siç pati bërë edhe Karuni. Futja dhe rrënjosja në zemër e këtyre ndjenjave të tepruara janë nga zakoni dhe adeti”.

      "Kur vesi i keq forcohet me zakon,ti zemërohesh dhe e urren atë që të kërkon të heqësh dorë nga ai ves.Edhe idhujtarët, për shkak se u mësuan të adhurojnë idhujt,mblidheshin rreth tyre për t’i adhuruar dhe u bënë armiq të çdokujt që dëshironte t’i largonte nga ajo rrugë…”

      "Mendjemadhësia, aq sa është një gjendje që urrehet, po aq është edhe një e keqe, për të cilën ndjen mëshirë. Vetë mëshira ka shumë degë, njëra prej të cilave është dhimbshuria ndaj mendjemadhit e të krekosurit dhe gjendjes në të cilën ata kanë rënë. Bile këta mund të të dhimbsen edhe më shumë se i dobëti, i varfëri dhe i mjeri, sepse mendjemadhi është një i mjerë që e ka çuar dëm nderin e adhurimit dhe është miqësuar me iblisin,atëherë kur kthehet në skllavin e egos dhe e shkatërron shpirtin dhe zemrën e tij."

      “O ti njeri që mposht unin e egoizmit! Eja, hyr brenda. Ti tashmë nuk je i kundërti i trëndafilit, ashtu siç janë gjembat që gjenden në kopësht!Ti tani je mbreti i trëndafilave!"

      "Lum ai njeri që e konsideron vetveten të mjerë. Mjerë për atë njeri që e konsideron veten të lartë mbi të tjerët! Dije mirë se mendjemadhësia dhe vetëpëlqimi janë helme shkatërruese.Mendjetrashët ndiehen të kamur,sepse janë dehur me këtë verë helmuese."

      "Në qoftë se ndodh që një njeri i pafat pi nga ky lëng helmues,fillon ta lëkundë kokën sa andej-këndej i dehur nga hareja, por pas disa çastesh i lë lamtumirën njerëzishmërisë dhe turpërohet keq."

      O njeri i mençur! Dije mirë se shpata pret qafën e atij që e mban të ngritur atë. Kurse hija është e shtrirë për tokë. Për shkak se nuk ka trup dhe qafë, është e pamundur ta presësh dhe ta plagosësh atë.

      " O ti që je larguar nga e vërteta! Të hiqesh për mendjemadh,të mbahesh më të madh, të mburresh dhe të të hyjë vetja në qejf,është si t’i hedhësh dru zjarrit.Si ka mundësi që ti shkon te ky zjarr dhe hidhesh vetë në të?Shiko me vëmendje.A i marrin shigjetat nishan hijet që janë përtokë?"

      "Ndërsa njeriu që ngre kokën lart nga toka, reziston dhe mburret,kthehet në pikë-qitjeje për shigjetat, të cilat e bëjnë vrimavrima të mjerin dhe e asgjësojnë”.

      “Në gjithësi çdo gjë është skllav i dashurisë së Tij,edhe rënkimi i qenit është thirrje e hyjnores, domethënë ndodh me tërheqjen e Tij, sepse çdokush që dëshiron ndonjë gjë, do të ketë përballë një pengesë.Detyra e qenit është të ruajë shtëpinë dhe kopenë."
      "
      Sikur këto punë të mos i pengonin, edhe qentë do të merrnin malet me tërheqjen e Zotit, dhe secili do të bëhej një “i çmendur” pas hyjnores”.

      “Ashtu sikurse ngjau me qenin e ashabu’l-kehfit i cili, për shkak të tërheqjes hyjnore, shpëtoi nga ngrënia e fëlliqësirave dhe u ul në krye të sofrës së krye-sovranit”.

      “Për shkak se zgjodhi miqësinë e ashabu’l-kehfit dhe i shijoi qëndrimi së bashku me ta, ai qen pi ujin dhe ha ushqimin e mëshirës deri në kiamet - aty në hyrje të shpellës”.

      “Qeni ishte strukur në lëkurën e tij, domethënë në pamjen e jashtme dukej i nënçmuar. Ka shumë njerëz që nuk kanë emër dhe famë, por pas perdes vazhdimisht pijnë nga gota e dashurisë që iu dha qenit të Ashabu’l-Kehfit”.

      “Biri im, jepe dhe shpirtin po qe nevoja për ta fituar atë gotë!A fitohet epërsia pa hyrë në luftë me egon dhe duke mos duruar kokëçarjet që ke për të pasur?”

      “Të durosh dhe të heqësh keq në mënyrë që në fund të pish nga kupa e dashurisë, nuk llogaritet si vuajtje e padurueshme dhe dhimbje.Edhe ti bëj durim dhe rezistoju dhimbjeve, sepse durimi është çelësi i gëzimit dhe haresë”.

      “Askush nuk ka shpëtuar nga pusi i kësaj bote, domethënë nga dëshirat dhe pasionet e trupit të tij, pa duruar, pa u rezistuar dhimbjeve dhe pa vepruar me kujdes, sepse durimi është dora dhe këmba e kujdesit”.

      “Njeriu i shkretë! Nuk e njohu veten ashtu siç duhet.Erdhi nga ana tjetër, nga të lartët, nga bota e pa fillim dhe ra në këtë botë të mangësive, në këtë botë të papastër”.

      “Njeriu e shiti veten lirë.Ai ishte një copë mëndafsh shumë i çmuar dhe me veten e vet e arnoi një rrobë”.
    • “O njeri neglizhent! Ti e mendove për bukë riskun dhe jo për urtësi,kur Allahu thotë në Kur’an:Hani nga risku që ju ka dhënë Zoti!”

      “Risku që ka dhënë Allahu është urtësi dhe dije sipas shkallës,kuptimit dhe aftësisë së ndjesisë së njeriut. Ai nuk i ngel në fyt dhe nuk e vret atë që e ha”.

      “Nëse e mbyll gojën e trupit, te ti do të hapet një gojë shpirtërore.Me atë gojë ha kafshatat e të fshehtave dhe të dijeve hyjnore”.

      “Mos u mundo ta ushqesh shumë dhe ta frysh trupin, sepse ai është një kurban që do t’i jepet tokës. Ti, në të vërtetë, mundohu të ushqesh zemrën, sepse ajo do të shkojë në lartësi dhe do të nderohet”.

      “Trupit jepi pak gjëra me yndyrë dhe mjaltë, sepse ai që e ushqen tepër atë, bie në dëshirat vetjake dhe së fundi poshtërohet”.

      “Shpirtit jepi ushqim shpirtëror dhe shërbeji mendim të pjekur,kuptim të mprehtë e ushqime shpirtërore, në mënyrë që të mbërrijë i fortë në vendin ku do të shkojë”.

      “O ti që kafshon buzët dhe mahnitesh ndaj bukurisë së pranverës! Pa shiko edhe gjendjen e zverdhur dhe ftohtësinë e vjeshtës!”

      “Kur të shikosh lindjen e diellit të bukur në kohën e lindjes,kujto perëndimin e që do të thotë vdekje për të!”

      “Edhe njeriu jeton të njëjtën aventurë.Përsosmëria dhe bukuria e tij janë të detyruara të vdesin”.

      “Do të shikosh se një fëmijë i bukur është bërë i dashuri i popullit për shkak të bukurisë së tij.Pas një farë kohe është plakur dhe është poshtëruar ndaj popullit!”

      “Nëse je stolisur me trup të artë,kujtohu se ky trup do të kthehet në arë pambuku pasi të plaket!”

      “O ti lakmues që ha ushqime me yndyrë dhe mjaltë! Ngrihu dhe shko në tualet,që atje të shohësh të ardhmen e tyre!”

      “O njeri, nga kjo botë vijnë dy zëra që janë të kundërt me njëri-tjetrin.Vallë zemra jote cilin është e aftë të dëgjojë?”

      “Njëri prej atyre zërave është gjendja e atyre që i afrohen Allahut, ndërsa tjetri është gjendja e atyre që mashtrohen”.

      “Nëse e pranon njërin prej këtyre dy zërave, tjetrin nuk e dëgjon fare, sepse njeriu që do, pothuajse verbërohet dhe shurdhohet kundrejt gjërave që janë e kundërta e asaj që dëshiron”.

      “O udhëtar! Shiko figurën e fundit në pasqyrë! Mendo shëmtimin e një të bukuri kur të plaket dhe një ndërtese që do të vijë në gjendje të shkatërruar.Mos u mashtro në gënjeshtrën e pasqyrës!”
    • “Mos u jep shumë pas pasurisë dhe pronës në mënyrë që kur të vijë koha, t’i lësh lehtë! Jepe që të shkojë edhe lehtë,edhe të fitosh sevape! Ti kapu pas Atij që të ka shtrënguar fort,sepse Ai është i pari, po ashtu Ai është edhe i fundit. Nëse dëshiron ta gjesh Atë, hidhe çdo siklet vetjak që mund të ta fundosë anijen e shpirtit, në mënyrë që të arrish atë që do”.

      "O ziliqar! Mblidh mendtë e kokës dhe shih të arrish edhe ti pjekurinë,përsosmërinë dhe madhështinë shpirtërore.Në këtë mënyrë,ti do të shpëtosh nga kthetrat e qederit dhe brengës që të kanë mbërthyer,sepse ti ke zili pjekurinë që gëzojnë të tjerët."

      "Lutju dhe përgjëroju Allahut të të shpëtojë dhe të ta zhdukë ndjenjën e zilisë,në mënyrë që të shpëtosh edhe nga shtati yt,që s’është gjë tjetër veçse huq i smirës."

      "T’u dhuroftë qetësi e brendshme dhe u preokupofsh vetëm me zemrën tënde, në mënyrë që të heqësh shprehinë për t’u marrë me njerëzit e tjerë dhe me gabimet e fajet e tyre!"

      "Po qe se rrugës drejt Zotit zilia vjen e përplaset me ty duke t’u kapur për zverku,dije mirë se në të gjendet hazdisja e shejtanit."

      “Shejtani e pati për turp t’i bënte sexhde Ademit (a.s.), ngaqë e kishte zili atë.Për shkak të kësaj smire,ai humbi lumturinë personale."

      "Gjatë rrugës tënde drejt Zotit nuk ka shteg më të vështirë dhe as më të rrezikshëm sesa zilia. Lum ai njeri që në zemrën dhe shpirtin e tij nuk lë vend për zili."

      "Dije mirë se shtati i njeriut është shtëpia e zilisë.Njerëzit e shtëpisë-pra ndjesitë që i përkasin trupit,siç janë perceptimi,dëgjimi,të parët,vlerësimi etj. - fëlliqen dhe ndyhen për shkak të zilisë.

      "Po, trupi i njeriut është banesa e zilisë, por Allahu i ka purifikuar dhe i ka bërë dritë të pastër trupat e njerëzve të përkryer në fe”.

      "Ajeti kuranor “Mbajeni pastër shtëpinë time!”(Bekare, 125)urdhëron pastrimin e trupit dhe të shpirtit.Me të vërtetë trupi i njeriut është krijuar nga dheu,por në fakt ai është një thesar drite”.

      "Po të kesh zili personin në botën e brendshme të të cilit nuk gjen dot mbeturinë smire,ti je duke bërë dredhi dhe për shkak të kësaj zilie që ndjen,zemra të nxihet dhe të fëlliqet”.

      "Faraoni më kot vriste foshnje të pafajshme, ndërsa Musai shkonte jetë të qetë në sarajet e Faraonit."

      "Megjithëse Faraoni, duke shkuar pas ndjesive të tij e forconte nefsin e vet - armiku më i madh që i ushqente trupin - ai i përngjante njeriut që pandehte me mendimin “Një njeri përjashta është armiku im dhe më ka zili”.
      "
      Ai përsëriste shprehjen “Ky njeri është armiku im dhe më ka zili”, ndërsa në të vërtetë armiku i tij i vërtetë ishte trupi që ai e
      ushqente, pra nefsi i tij."

      "Prania e nefsit në trup, bënte që faraonit t’i ngjante edhe trupi i tij si Musai."

      "Faraoni shëtiste lart e poshtë duke thirrur “Ku është armiku?”,dhe kështu kërkonte të gjente armikun e tij."

      "Nefsi i njeriut të kthyer në skllav të dëshirave të tija, ushqehet duke bërë naze me begatitë e shumëllojshme brenda trupit.Ai kafshon dorën e tij, duke ushqyer mllef ndaj të tjerëve.”

      "Jusufët fshihen nga zilia dhe smira e të shëmtuarve.Bukuritë jetojnë thuajse brenda zjarrit për shkak të dëmit që mund t’u shkaktojnë armiqtë atyre."

      "Jusufët kanë mbetur brenda pusit për arsye të dredhisë së vëllezërve, të cilët, prej zilisë që patën, ia dhanë Jusufin ujkut."

      "Jakubi, i cili kishte natyrë të butë, dridhej për Jusufin për shkak të ujkut të zilisë dhe smirës."

      "Në të vërtetë, ujku real nuk u rrotullua rreth e përqark Jusufit,por zilia dhe smira e vëllezërve, me të ligat që bënë dhe me pashpirtshmërinë e tyre, ia kaloi edhe ligësisë së ujkut."

      "Ujku i zilisë e bëri copë-copë Jusufin, kurse vëllezërit e tij fjalëmbël i kërkuan falje atit të tyre duke i thënë se “ne atë e lamë pranë rrobave dhe
      u larguam. Kur u kthye e kishte përlarë ujku”.

      "Këtë dredhi nuk e gjen as tek qindra-mijëra ujqër së bashku.Ujku i zilisë në fund do të asgjësohet”.

      "Jakubi, i cili kishte natyrë të butë, dridhej për Jusufin për shkak të ujkut të zilisë dhe smirës."

      "Në të vërtetë, ujku real nuk u rrotullua rreth e përqark Jusufit,por zilia dhe smira e vëllezërve,me të ligat që bënë dhe me pashpirtshmërinë e tyre,ia kaloi edhe ligësisë së ujkut."

      "Ujku i zilisë e bëri copë-copë Jusufin, kurse vëllezërit e tij fjalëmbël i kërkuan falje atit të tyre duke i thënë se“ne atë e lamë pranë rrobave dhe u larguam. Kur u kthye e kishte përlarë ujku”.

      "Këtë dredhi nuk e gjen as tek qindra-mijëra ujqër së bashku.Ujku i zilisë në fund do të asgjësohet”.
    • “Eja, prap eja, përsëri eja,
      Si do që të jesh,
      Pabesimtar qofsh, zjarradhurues qofshë,
      Njëqind herë në ke bërë teube (pendim),
      Njëqind here në e ke prish teuben,
      Kjo nuk është derë e pashpresës,
      Si do që të jesh ashtu eja!...“


      “Shumë njerëz pashë nuk kishin tesha.Shumë tesha pashë, pa njerëz brenda.“

      “A ndotet deti prej gojës së qenit?A fiket vallë dielli me frymë?“

      “ Ai që prej ferrës e nxjerr lulen,e kthen edhe dimrin në pranverë.“

      “ Është e pamundshme që të pihet tërësisht uji i lumit.Mirëpo është e mundshme të pihet aq sa të shuhet etja.“

      “ Nëse njëri thotë një fjalë të bukur,kjo ndodhë për shkak të kuptimit të dëgjuesit.“

      “Nëse dëshiron të ndriçosh si dita,shkatërroje un’in që i ngjanë natës.“

      “ Dija është një detë pa kufi,kërkuesi i dijes është zhytës në detra.“

      “ Loja në shiqim të parë nuk është e arsyeshme,mirëpo fëmiu me lojen bëhet i arsyeshëm.“

      “Përderisa fruti nuk piqet emërtohet si i papjekur.“

      “Njeriu është sy, vrojtim,vlera e njeriut është aq sa mund t’i shohë syri.“

      “Përshëndetja e disa njerëzve ka erë flliqësie,ndërsa e disa të tjerëve ka erë misku.“

      “Gjurmët e këmbëve arrijnë deri në bregun e detit,por kur hyhet në detë nuk ngel as gjurmë e as shenjë.“

      “Un’i i ligë është shpend grabitqar.“

      “Vështroji me mijëra njerëz që i ngjajnë njëri tjetrit,ki kujdes në dallimet mes tyre.Uji i idhët është i pastër por si uji i ëmbël.“
    • “Çdo gjuhë është perde e shpirtit,vetëm nëse perdeja lëviz arrihet në sekretet.“

      “Të ka hutuar kodra e vogël në rrugë,mos harro që para vetes ke qindra male.“

      “Mbylle gojën dhe hape shputën përplot me ar,lere kopracinë zgjedhe bujarinë.“

      “Pasuria nuk soset me dhënien e lëmoshës,bëmirësia e mbron pasurinë prej humbjes.“

      “Brenga, njeriut ia tregon rrugën.“

      “Ne nuk jemi mbretër të pasurisë që marrin ryshfet,ne i arnojmë dhe qepim xhupet e grisura të shpirtit.“

      “Dita e djeshme kaloi e shkoi. Me dje’në shkoi edhe fjala e djeshit, sot duhet të themi diçka krejtësisht të re.“

      “Nëse retë nuk qajnë si do të qeshin gjelbërimet?“

      “Dega me frute rëndohet drejtë tokës,ndërsa dega pa frute ngrihet lartë.“

      “Të kërkosh diçka aty ku nuk është.Është njëlloj sikur të mos e kërkosh.“

      “Shtama ka frikë prej gurit por nëse ky gurë është çezmë,shtamat vrapojnë drejt tij“

      “Ai që ka fut hudhër në hundë nuk e ndien aromën e trëndafilit.“

      “Qiriu nuk humb prej dritës së tij,nëse e ndez një qiri tjetër.“

      “Sado që di, biseda yte vlen aq sa kupton personi karshi teje.“

      “Zogu është nën urdhërin e tjetërkujt përderisa është në kafaz.Kur thehet kafazi dhe ikë zogu,s’ka kush e urdhëron!“

      “Të të dhimbsen vjedhësit, të ligët dhe të poshtërit,do të thotë t’i shkelësh të dobëtit.“

      “Uji në brendinë e anijes e fundosë ate uji nën anijen e lundron ate.“

      “Nëse pasqyrës ia tregon tejdukshmërinë në sy.Pasqyra mjegullohet dhe nuk të pasqyron ty.“

      “Rrushi i papjekur dhe i pjekuri nuk janë të njëjtë mirëpo,kur piqet ai bëhet shok i mirë.“

      “Rrezja e dilellit nuk ndotet edhe kur bie në mbeturina.Ajo është dritë e pafundme.“

      “Copa e mishit në tojën e peshkimit është për të zënë peshq,ajo copë nuk është as dhuratë e as bujari“

      “Perla është në fund të detit në mesin e gurëve edhe krenaria është në mesin e mangësive.“

      “Guri nuk vëndohet në unazë pa dalë prej gurishtes dhe të bëhet perlë.“

      “Kush s’e ka të njëjtë zemrën dhe fjalën,edhe njëqind gjuhë në ka është memec.“

      “Sa dijetarë ka pa dituri të vërtetë.Ata janë bartës të diturisë por jo të dashuruar në të.“

      “Nëse ke mend bëhu shok edhe me mendje tjetër,punët bëri me konsulltim.“

      “Mos u lakmo në lumturinë e të tjerëve,ka shumë që i lakmohen jetës tënde.“
    • “Është mendjepakësi t’i thuhet çdo gjëje e drejtë por t’i thuhet çdo gjëje e shtrembër është tirani.“

      “Shakatë e mia nuk janë shaka, por mësim.“

      “Sa bartëse e mirë është sorkadheja e hiç’it.Nëse je shkri të bartë në pozitën e qenësisë.“

      “Edhe në qofsh gurë i fortë ose mermer, kur i afrohesh një njeriu kuptimor bëhesh gurë i çmuar.“

      “Dija është jetë e shpirtit.“

      “Dashuria të çon të thuash “ ti” e jo “unë”.“

      “Neglizhenca , gjithnjë vjen nga arroganca.“

      “Ai që qeshet e bën të qeshë tërë kopshtin.Biseda me të ndriturit të bën të ndritur.“

      “Ata që nuk ia dijnë shijen arrës,mjaftohen me tiktakun e lëvores.“

      “Kush sjell respekt merr me vehte respektin, ashtu siç ai që sjell sheqerin e hanë hallvën e bademit.“

      “Ku janë ata që e duan Zotin vetëm si Zot e jo për shkak se presin diçka prej Tij?Ata janë të sinqertit e vërtetë.“

      “Më mirë është të jesh rob i një zemërndrituri,se sa kurora e mbretërve.“

      “T’i mësosh dituri një të poshtëri është njëlloj sikur t’i japësh shpatën e mprehtë në dorë një kaçaku.“

      “Sufiu, i flet edhe veshit të vet.“

      “Fuqia hyjnore i qep dhe meremeton të vjetrat pa gjilpërë.“

      “Kafsha zhvillohet nga fyti, ndërsa njeriu nga veshi, gjallërohet duke dëgjuar.“

      “Për atë që nuk nuhat edhe misku edhe fëlliqësira janë të njëjta.“

      “Nëse e ke mendimin trëndafil ti je kopsht trëndafilash, nëse mendon si ferrë atëherë je dru xhehennemi.“

      “Qiqëra e gjelbërt para se të piqet hudhet në ujë të vluar.“
    • “Nëna nuk i jep gji fëmiut, nëse ai nuk qanë.“

      “O ju të ngritur! Kjo botë i ngjanë një druri;Ndërsa ne në këtë gjithësi jemi si frutet gjysëm të pjekura e gjysëm të papjekura.“

      “Ambari i bujkut që mbjell zbrazet,mirëpo ara i gjelbëron.“

      “Fjala e shpirtit, thuhet me heshtje.“

      “Fjala është si lodra, e lajmëron dashurinë.“

      “Arka e arit, fshihet për të shkretët që nuk dihen.“

      “Të vlefshme janë gjërat që i ke në shpirt e jo ato të gjuhës.“

      “Të mos ishte trëndafili,bilbili nuk do të këndonte në lulishte.

      “Mos e dëgjo fjalën që të ndan prej mikut.“

      “Ai që nuk ka dashuri është i huaj në qiell.“

      “Nëse nuk ke un të pastër për lutje,dëgjoje lutjen e miqve me shpirt të pastër.“

      “Fjalës i vjen era shpirt.“

      “Unë jam pa ushqim.Por përpiqem të të ushqej ty.“

      “Israfi (Shkapërderdhja) më i madh është harxhimi kot i jetës. Pasi një orë jetë nuk blehet as për njqind mijë dinarë.“

      “Mos ikni prej të mençurve,shoqërimi i tyre nuk soset.“

      “Nuk ia di vlerën shpirtit pasi nuk e ke blerë. Njeriu nuk ia di vlerën e sendit që nuk e ka paguar.“

      “Unë nuk e shes lirinë për robërinë.“

      “Mos i bën kujt të keqe dhe mos hap gropë. Pasi në të dyja bie vetë.“

      “ Pasi ai ta kreh veshin, atëherë ti i tëri shndërrohu në vesh.“

      “Unë jam dritë e diellit, kam lindur mbi ju,por kurrë nuk jam ndarë prej diellit.“

      “Sikur pasuria të fitohej me lutje çdokush do të bëhej pasanik. Fitimi i ngjan mbjelljes.Nëse nuk mbjell s’ke kurgjë.“

      “Mos ec kotë në sheshin e aromëshitësve. Gjeje një shitore , ku ka sheqer.“

      “Ai është në mendjen dhe arsyen time kur jam i zgjuar. Ai është në ëndërrat e mia kur jam në gjumë. Ai më kujtohet edhe kur mendoj për melodinë e ndonjë kënge.“

      “Sa të lumtur e ka jetën ai që ka gjysmë buke, kulm mbi kokë dhe nuk i ka borxh askujt.“

      “Idenë konsideroje një njeri;pasi njeriu vlerësohet me idenë.“

      “Armiku i parë i këmbyesit është paraja false.“

      “Shpëto duke i thyer prangat o bir!A nuk të mjaftoi që u bëre rob i arit?“

      “Ne jemi dritë hyjnore në formë të njeriut. Pa marrë parasysh se në cilin kalë hyp drita hyjnore është zotërues.“

      “Zoti të liron dhe t’i zgidh nyjet prej këmbëve.“